Dört Hidrolik Sistemini Aynı Anda Kaybetmek: JAL 123'ün İmkansız Uçuşu

Arabanızın direksiyonunu, frenleri ve gaz pedalını biri çalıp alsa ne hissedersiniz? Sonra size sadece gaz pedalı vererek "işine bak" dese? 12 Ağustos 1985'te Japan Airlines Flight 123'ün kokpit görevlilerinin başına gelen şey tam da buydu.

Uçuş sıradan olması gerekiyordu. Tokyo'dan Osaka'ya 54 dakikalık bir tur, 524 yolcu, hiç sorun beklenmiyordu. Ama havalanıştan 12 dakika sonra, 7200 metre yükseklikte her şey değişti. Uçağın arka basınç bölmesi (basitçe söylemek gerekirse, gövdenin arka kısmını kapatı duvar) patladı. Tek seferlik bir patlama değildi bu—kuyruk konisi, yardımcı güç ünitesi ve dikey sabitleyicinin büyük bir bölümü koptu gitti.

Ama asıl kötü kısım burada başlıyor: uçağın dört hidrolik sisteminin tamamı kesildi.

Neden Bu Bir Kabus Senaryosuydu

Uçak mühendisliğini pek düşünmeyenler için açıklayalım. Bir Boeing 747 araba gibi yönetilmez. Pilot kaslarını kullanarak dümen veya kanat kısımlarını doğrudan hareket ettirmez. Hidrolik sistemler ortada duruyor—pilot komutlarını gerçek harekete çeviren muazzam güçlü sistemler.

Dört sistemin de kapanmasıyla pilotsuz bir 735 tonluk gövde elde kaldılar. Dümen hareket etmiyor. Asansör yanıt vermiyor. Kanat uçları işe yaramıyor. Uçuşu mümkün kılan her şey yok.

Motorgüç ile Uçmak Çılgınlığı

Mühendislik açısından bakınca burada ilginç şeyler oluyor. NASA daha sonra "itki kontrollü uçak" adında bu tür acil durumları inceledi. Yani, sadece motorlarla uçak uçurmak.

Teori böyle: daha fazla güç vermek tırmanmak için, gücü azaltmak inmek için gerekli. İki tarafa zıt şekilde motor gücü verilirse, dönüş yapılabilir teorik olarak. Kaba, kesin olmayan bir yöntem. Ama yapılabilir mi?

Pratikte korkunç.

Kontrol sistemleri olmayınca uçak "fügoid döngüsü" adını verilen şeye giriyor—burun yukarı aşağı sallantılı hareket ediyor. "Hollandalı rulo" da eşzamanlı oluyor, adından da anlaşılacağı gibi tam bir kaos. Uçuş sırasında bunu yaşayan yolculardan biri, Yumi Ochiai, daha sonra bunun bir yaprak gibi gökyüzünde dönüp durmanın hissi olduğunu söyledi. Ticari uçakta hiç hoş olmayan bir his.

İmkansız Görev

Kaptan Masami Takahama ve ekibi artık akla gelmeyen bir durumla yüzleşiyordu. Gaz kollarını çılgınca ayarlayarak, bu hasarlı devasa makineyi kalktıkları Haneda Havalimanı'na çekmeye çalışıyordu. Eşitsiz motor gücüyle dönüş denemeleri yaptılar. Tepki veren tek şeyler üzerinde her olası girişimi yaptılar.

En acı kısım: 32 dakika boyunca bu bozuk uçağı havada tutmayı başardılar.

32 dakika kulağa çok gelmeyebilir. Ama ne şartlarda uçuş sağlıyorlardı? Yönetim yok. Kontrol yüzeyleri yok. Sadece gaz kolları ve umut. Hava trafik kontrolü pilotsuz kontrol kazanabilirler mi diye sorduğunda, kokpittin cevabı ürkütücü basitlikte: "Kontrol edilemiyor."

Yine de uçağı tutmaya çalışmaya devam ettiler.

Kimse Sormayan Soru

Bu felakette asıl esrarengiz kısım trajedi kendisi değil. Gerçek şu ki böyle olması gerekmiyordu hiç. Bir 747'nin dört hidrolik sistemini bir anda kaybetmesi normal yıpranmadan olmaz. Buna yol açan bir başka arıza, bir hata, bir zayıflık vardır mutlaka. Ve bu uçakta bir sırrı saklı duruyordu. Havalanıştan 12 dakika sonra kuyruk parçalanana dek bekleyecek kötü bir sır.

Kokpit dramı kadar dehşet verici olmasa da, bunun arkasındaki asıl hikaye daha da karanlık: bir 747 nasıl bu noktaya getirildi?