Mushuklaringiz Saraton Tadqiqotlarida Yordam Berishi Mumkin
Birinchi eshitganimda, men ham hayron bo'ldim. Mushuk saratonini o'rganish odam saratoniga yordam beradi? Bu g'alati tuyuldi. Lekin chuqurroq o'rganganimda, bu haqiqatan ham muhim ekanligini tushundim.
Oddiy mushuklaringiz — divanda yotib uxlaydigan mo'ynali do'stlaringiz — genetik jihatdan bizga juda o'xshash. Ularning saraton kasalligi ham odamnikiga yaqin.
Eng Katta Tadqiqot
Olimlar hozirgacha eng katta tadqiqot o'tkazdilar. Besh mamlakatdan 500 ga yaqin mushuk ishtirok etdi. Ular o'simta namunalarining DNKsini o'qib chiqdilar va muhim narsani topdilar: mushuklardagi saraton genlari odamlardagiga juda o'xshash.
Bu oddiy topilma emas. Ilgari mushuklarda saraton nima sababdan kelib chiqishi haqida kam ma'lumot bor edi. Endi esa aniq ma'lumotlar paydo bo'ldi.
FBXW7 Geni
Ko'krak bezi saratonida bir gen — FBXW7 — tez-tez o'zgargan holda topildi. Tadqiq etilgan mushuklarning yarmidan ko'pida shu gen o'zgargan edi. Odam ko'krak bezi saratonida ham shu gen o'zgarsa, natija yomon bo'ladi.
Bu ikki xil filmda bir xil yovuz qahramon topilganga o'xshaydi.
Davolashda Nima Foydasi Bor?
Eng qiziqarli jihati — ba'zi kimyoviy dorilar FBXW7 geni o'zgargan o'simtalarda yaxshiroq ishlagan. Bu hali tirik hayvon yoki odamlarda sinalmagan. Lekin bu yangi davolash usullarini topishga yo'l ko'rsatishi mumkin.
"Bitta Tibbiyot" Usuli
Bu tadqiqotning asosiy g'oyasi — odam va hayvonlar tibbiyoti bir-biridan o'rganishi mumkin. Veterinar mushukingizni davolaydi, namuna oladi — bu ma'lumot keyin odam saratonini tushunishga yordam beradi. Ma'lumot ikki yo'nalishda ham ishlaydi.
Mushuklar Nima Uchun Yaxshi?
Mushuklar biz bilan bir xil muhitda yashaydi. Agar atrof-muhitda zaharli moddalar bo'lsa, ular ham ta'sirlanadi. Shuning uchun mushuklarni o'rganish orqali odamlarda saraton xavfini ham tushunish mumkin.
Keyingi Qadamlar
Olimlar endi "aniq mushuk onkologiyasi" haqida gapirmoqda — ya'ni har bir mushuk uchun o'ziga xos davolash. Maqsad — birinchi navbatda mushuklar uchun yaxshi diagnostika va davolash yaratish, keyin esa buni odamlarga ham qo'llash.
Xulosa
Bu tadqiqot shuni ko'rsatadiki, ba'zida javoblar uzoqda emas — ular uyimizda, tizzamizda o'tirib, g'o'ng'illab yotibdi. Xalqaro hamkorlik va ma'lumot almashish orqali katta natijalarga erishish mumkin.