Pigułki z niczego, które naprawdę działają? Naukowcy mówią: tak, to możliwe
Muszę wam opowiedzieć o badaniu, które brzmi jak fragment programu „Ripley's Believe It or Not", a tymczasem ukazało się w prawdziwym czasopiśmie naukowym.
Naukowcy z Mediolanu zaprosili 90 zdrowych seniorów i przeprowadzili coś fascynującego. Części z nich podawali całkowicie wymyślone tabletki — cukierki bez żadnych aktywnych składników. Ale jest tu pewien twist: część uczestników wiedziała, że bierze placebo, a pozostali myśleli, że łykają prawdziwe suplementy.
Pewnie myślicie, że osoby świadome, iż biorą podróbki, nie odnotują żadnej poprawy, prawda?
A jednak.
Wyniki, które was zaskoczą
Po zaledwie trzech tygodniach uczestnicy, którzy wiedzieli, że przyjmują placebo, wykazali poprawę pamięci krótkotrwałej. Zgłaszali też niższy poziom stresu i radzili sobie lepiej w testach fizycznych. Ich wydolność fizyczna wzrosła o ponad 9% — bez żadnego realnego leku.
Ale to nie koniec.
Zarówno osoby, które wiedziały o oszustwie, jak i te przekonane o przyjmowaniu prawdziwych suplementów, odnotowały poprawę. Grupa „placebo z pełną informacją" (czyli ta świadoma) osiągnęła nawet lepszą redukcję stresu niż ludzie myślący, że dostają prawdziwy produkt.
Jak to możliwe? Twój mózg dosłownie cię leczy za pomocą cukierków i mocy przekonania, że może to zadziała — nawet gdy wiesz, że w środku nie ma nic.
Co to oznacza dla zdrowego starzenia?
Zdaniem badaczy, którymi kierował profesor Francesco Pagnini z Università Cattolica w Mediolanie, to tylko fragment większej układanki, którą się zajmują: wpływu umysłu na proces starzenia. I według tych badań, ten wpływ jest znaczny.
Zaobserwowane usprawnienia w pamięci? Porównywalne z tymi w badaniach nad treningiem poznawczym. Zyski fizyczne? Podobne do efektów rozpoczęcia regularnych ćwiczeń.
Jasne — nie twierdzę, że powinniście wymieniać swoje leki na cukierki. To w żadnym wypadku nie jest to, co sugeruje to badanie. Ale sugeruje ono coś innego: nasze oczekiwania, przekonania i postrzeganie siebie mogą być potężniejsze, niż nam się wydawało.
Połączenie umysłu i ciała to nie teoria
To, co mnie w tym badaniu najbardziej ekscytuje: wpisuje się w rosnącą pulę dowodów, że sposób, w jaki myślimy o starzeniu, faktycznie wpływa na to, jak się starzejemy. Jeśli wierzysz, że jesteś zdolny, bystry i sprawny fizycznie — nawet jeśli ta wiara została wywołana przez małe kłamstewko — twoje ciało może na to zareagować.
To nie magia. To neurobiologia. Efekt placebo nie dotyczy tylko lepszego samopoczucia — twój mózg uruchamia prawdziwe zmiany fizjologiczne, które wpływają na twoje zdolności poznawcze i fizyczne.
Profesor Pagnini ujmuje to tak: myśli, emocje i postrzeganie siebie mogą wpływać nie tylko na to, jak się czujemy, ale na to, co nasze ciała są w stanie faktycznie osiągnąć.
Co z tego wynieść?
Może to, że bycie dla siebie łagodnym ma większe znaczenie, niż myślisz. Może to, że nadzieja i oczekiwanie to niedoceniane narzędzia. A może po prostu świetny pretekst, żeby powiedzieć babci, że łykanie jej „witamin" ma wsparcie w recenzowanej nauce — nawet jeśli to tylko Tic Taki.
Tak czy inaczej, uważam, że to jedno z tych badań, przy którym warto się zatrzymać i zastanowić: co jeszcze nasz umysł potrafi, czego jeszcze nie wykorzystujemy?