Kosmos kashfiyotchilarining eng qiyin qarori

Voyager 1 kosmik kemasi 49 yildan beri ishlayapti. Uning quvvati asta-sekin kamaymoqda. NASA muhandislari shunday tanlov oldiga tushdi: hamma narsani yoqib qo'yib, birdaniga o'chishini kutishmi yoki muhim qismlarni o'chirib, kemani saqlab qolishmi? Ular Voyager 1 uchun shu qarorni qabul qilishdi.

17 aprel kuni LECP – past energiyali zaryadlangan zarralarni o'rganuvchi asbobni o'chirishdi. Bu asbob 1977-yildan beri ishlagan. Bu mag'lubiyat emas, balki aqlli saqlanish usuli.

Nega 50 yillik asbobni o'chirishdi?

Voyager 1 plutoniy batareyasi bilan ishlaydi. Bu yadroviy issiqlikdan elektr energiyasi hosil qiladi. Har yili 4 vatt quvvat yo'qoladi. 50 yil o'tgach, bu katta muammo bo'ldi.

LECP muhim ish qilgan. Quyosh tizimidan tashqaridagi kosmosdagi ionlar va elektronlarni o'rgangan. U yerda zarra zichligi o'zgarishlari va bosim to'lqinlarini topgan. Bu kashfiyotlar noyob.

Ammo kosmik kema muzlab qolmasin, deb shunday qilishdi.

Vaziyat jiddiy bo'ldi

2026-yil fevralda kema manevr qildi va quvvat keskin tushdi. Agar shunday davom etsa, avtomatik tizim hamma narsani o'chirib, kemaga zarar yetkazishi mumkin edi.

Shuning uchun LECPni o'z vaqtida o'chirishdi. NASA mutaxassisi Kareem Badaruddin dedi: "Asbobni o'chirish yoqmaydi, lekin bu eng yaxshi yo'l". To'g'ri gap.

Bu rejaga ko'ra qilingan

NASA yillar oldin reja tuzgan. Qaysi asbobni qachon o'chirishni aniq belgilab qo'yganlar. Voyager 1da 10 ta asbob bor edi, 7 tasi allaqachon o'chirilgan. LECP navbatda edi. Voyager 2da ham shu o'chirilgan – 2025-yil martda.

Hatto LECPda 0,5 vatt sarflaydigan kichik motor qoldirishdi. Kelajakda quvvat yetarli bo'lsa, asbobni qayta yoqish mumkin.

"Katta portlash" rejasi

Ular taslim bo'lmayapti. "Katta portlash" deb nomlangan yangi usul bor. Quvvat ko'p sarflaydigan qismlarni tejamkorlar bilan almashtirishadi. Bu yillar davomida kemani isitib turadi.

Avval Voyager 2da sinab ko'rishadi – 2026-yil may va iyun. Muvaffaqiyat bo'lsa, iyuldan Voyager 1ga qo'llashadi. Hatto LECPni qayta yoqishlari mumkin.

Bu menga nima uchun ta'sir qildi?

Bu hikoya yurakni ezadi. 1977-yilda, kompyuterlar va internet yo'q paytda uchirilgan. Endi buyruqlar 23 soatda yetib boradi.

LECP quyosh tizimidan tashqaridagi kosmosni 50 yil o'rgandi. Faqat ikki Voyager yetib borgan joy. Tarixiy ahamiyatga ega.

1977-yildan beri ishlagan asbobni o'chirish – xayrlashish kabi. Lekin inson aql-zakovati missiyani uzoqroq saqlayapti. Muhandisllar taslim bo'lmay, jang qilmoqda.

Voyager 1da hali ikkita asbob ishlaydi – plazma to'lqinlari va magnit maydonlarni o'lchaydi. Reja bo'yicha, u yillar davomida ma'lumot yuboraveradi.

Bu hikoyaning oxiri emas. Yangi bob boshlanmoqda.