En Eski Uzay Yolculuğu Biraz Daha Uzadı

Şöyle düşün: Elinde neredeyse yarım asırlık bir araba var ve tamir etmeye çalışıyorsun. Sorun şu ki bu araba bir garajda değil, Dünya'dan yaklaşık 20 milyar kilometre uzakta, yıldızlar arası uzayda uçuyor. Üstelik onunla iletişim kurmanın tek yolu radyo sinyalleri — ve bu sinyallerin bir yönde ulaşması yaklaşık 18 saat sürüyor.

İşte Voyager 2. Ve NASA mühendisleri ona biraz daha ömür biçmeyi başardı.

Uzay ajansı yakınlarda "Büyük Patlama" operasyonunu tamamladı — evet, evrenin oluşumuyla ilgili olanla değil. Ama bu işin içinde yıllarını geçiren insanlar için muhtemelen kozmik bir şeyler hissettiriyordur.

Güç Sorunu

Mesele şu: Voyager 2'de değiştirebileceğiniz piller yok. Güneş enerjisi panelleri de yok — zaten orada güneş ışığı neredeyse sıfır. Uzay aracı, temelde bir nükleer pille çalışıyor: platonyumun çürümesinden kaynaklanan ısıyı elektriğe dönüştüren bir radyoizotop termal jeneratör.

İlginç, değil mi? Ama bir sorun var: platonyum çürüyor. Ve yaklaşık yarım asırdır derin uzayda olan Voyager 2, her yıl yaklaşık 4 watt güç kaybediyor. Bu çok görünmese de, zaten kıl payı çalışan bir sistemde 4 watt devasa bir fark yaratıyor.

Uzay aracının hâlâ yapacak işleri var. Yüklü parçacıkları ölçüyor, manyetik alanları inceliyor — galaksimizin bu köşesini anlamamızı sağlayan o verileri topluyor. Ama her yıl, neyi çalışır durumda tutacağımız konusunda giderek zorlaşan kararlar vermek zorunda kalıyoruz.

Zeki Çözüm

JPL ekibinin yaptığı şu: Bazı enerji yoğun sistemleri kapatırken, aynı anda daha verimli alternatiflerini devreye aldı — ve hiçbir zaman Voyager'ın sistemlerini donma noktasının altına düşürmeden.

Bunu bir düşünün. 20 milyar kilometre uzaktan, "bunu kapatırsam şunun çalıştığından emin olmalıyım" gibi bir kozmik satranç oynuyorsunuz. Hiçbir şey donmamalı, hiçbir şey aşırı ısınmamalı. İstenen kesinlik ve yaratıcılık gerçekten inanılmaz.

Sonuç mu? Voyager 2'nin üç bilim aleti en az bir yıl daha çalışmaya devam edecek. Bu müdahale olmasaydı, 2027'den önce birini kapatmak zorunda kalacaklardı.

Neden Bu Kadar Etkileyici?

Bu hikayede beni en çok etkileyen şey: Voyager 2, 1977'de fırlatıldı. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'ün yanından geçti — dört dış gezegenin hepsini ziyaret eden tek uzay aracı. Sonra... sadece yoluna devam etti. 2018'de yıldızlar arası uzaya girdi ve bunu başaran beş insan yapımı nesneden biri oldu.

Ve şimdi, son gezegen yakın geçişinden onlarca yıl sonra, hâlâ gerçek bilim yapmaya devam etmenin yollarını buluyorlar. Güneş sistemimizle galaksinin geri kalanı arasındaki sınırı anlamamızı sağlayan gerçek bilim.

Voyager 1 de aynı süreçten geçecek — ekip bu işi önümüzdeki aylarda tamamlamayı planlıyor.

Sonuç

Bu uzay araçları beş yıl dayanacak şekilde tasarlandı. Şu anda neredeyse 50 yıldır çalışıyorlar ve hâlâ değerli veriler döndürüyorlar. Bu, insan mühendisliğinin — ve bu küçük robotlardan vazgeçmeyi reddeden inatçı, parlak insanların — güzel bir göstergesi.

Voyager görevlerinden gelen her fazladan aylık veri bir hediye. Artık sadece Güneş sistemini değil, ötesini de keşfetmiyoruz. Ve çok zeki mühendislik sayesinde biraz daha uzun dinlemeye devam edeceğiz.