Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
NASA Psyche kemasi Mars yonidan chaqmoqdek o‘tib ketmoqda — nega bu muhim?

NASA Psyche kemasi Mars yonidan chaqmoqdek o‘tib ketmoqda — nega bu muhim?

2026-05-11T12:59:01.605089+00:00

Kosmik sayohatning eng yaxshi sirli usuli: tortishish yordami

Kosmik kema ba'zan maqsadga borish uchun avval boshqa sayyoraga yaqinlashadi. Bu g'alati tuyuladi, lekin NASAning Psyche kemasi 15-may kuni shunday qilmoqda. Bu usul yoqilg'ini juda tejaydi.

Tasavvur qiling: katta yuk mashinasi orqasida ketayotganingizda, uning shamoli sizni tezlashtiradi. O'zingiz benzin sarflamaysiz. Psyche ham Marsning tortishishidan shunday foydalanadi – katta kosmik o'yinda.

Raqamlar hayratlanarli

Psyche Mars yuzasidan atigi 4500 km balandlikdan o'tib ketadi, tezligi soatiga 20 ming km. Bu samolyotdan, o'qdan ham tezroq. Mars uni tortib, yo'nalishini o'zgartiradi va asteroid Psyche tomon bepul tezlik beradi.

Kema 2023-yil oktyabrda uchirildi. U quyosh elektr dvigateli bilan ishlaydi, ksenon gazi yonadi. Katta raketa emas, balki quyoshdan quvvat oladigan yuqori texnologiyali velosipeddek.

Nega bu muhim?

Marsdan tezlik olish ajoyib, lekin NASA buni sinov uchun ishlatadi. Psyche kemasi Marsni minglab suratga oladi. 2029-yilda asteroidga yetganda, asboblar yaxshi ishlashi kerak. Bu katta spektakl oldidan mashq qilishdek.

Muhandislar allaqachon xom suratlarni yig'ishmoqda. Keyin ularni vaqt oralig'ida video qilishadi. Men ham ko'rmoqchiman.

Marsning o'ziga xos ko'rinishi

Bu uchishda Mars boshqacha ko'rinadi. Psyche tunda yaqinlashgani uchun avval yupqa hiloldek bo'ladi. O'tib ketgach, deyarli to'la diskdek ko'rinadi. Olimlar shunday deyishdi: "Yaqinlashganda hilol, o'tib ketgach to'la Mars". Kosmosning g'alati go'zalligi shu.

Mars halqasi izlanishi

Mars atrofida changdon halqa bo'lishi mumkin. Phobos va Deimos oylari meteoritlardan chang ko'taradi. Quyosh nuri tushsa, Psyche kameralari ko'rishi mumkin.

Yo'q bo'lsa ham, kichik jismlarni qidirish mashqi qilinadi. Bu asteroid Psyche atrofidagi oylarni izlashga yordam beradi.

Boshqa asboblar ham sinovdan o'tadi

Magnitometr Mars magnit maydonini quyosh zarralari bilan o'rganadi. Gamma va neytron spektrometri kosmik nurlarni tekshiradi. Har bir asbob isitish mashqini qiladi.

Bosh tajriba olimi dedi: "Bu uchish faqat Marsdan yordam olish uchun". Ammo hamma narsa ishlagani – shirinlik.

Haqiqat nazorati

Boshqaruvchilar ekran oldida o'tirib, Psyche bilan aloqani kuzatadi. Doppler effekti orqali tezlik o'zgarishini sezadilar – sirena ovozi mashina o'tganda o'zgarishidek.

Bu zamonaviy kosmos – katta raketalar emas. Fizika, aniq reja va sayyoralar tortishishi yordamida sayohat. 15-may kosmos ixlosmandlari uchun bayram.

#nasa #space exploration #mars #spacecraft #gravity assist #psyche asteroid #planetary science #space missions