Problem z badaniem odległych planet

Astronomowie mają spory kłopot. Szukają planet, na których mogłoby być życie, wokół innych gwiazd. Widzimy światło gwiazd. Wykrywamy planety, gdy przysłaniają to światło. Ale brakuje nam kluczowej informacji: pogody kosmicznej wokół tych gwiazd. To niewidzialny świat cząstek i promieniowania.

Wyobraź sobie. Słońce wysyła rozbłyski i wiatr słoneczny. To psuje sieci energetyczne i satelity. A co jeśli gwiazdy robią to dużo mocniej? To promieniowanie może być ważniejsze niż samo światło gwiazdy. Decyduje, czy planeta nadaje się do życia. Ale nie wyślemy sondy 40 lat świetlnych stąd.

Odkrycie przez przypadek

Tu zaczyna się zabawa. Naukowcy zauważyli dziwność u młodych gwiazd. To małe, słabe karły typu M. Są najczęstsze w galaktyce. Czasem ich jasność miga w powtarzalny sposób. Gasną na chwilę, wracają do normy, i znów.

Latami nikt nie wiedział dlaczego. Plamy na powierzchni? Coś krążące przed gwiazdą? Tajemnica.

Luke Bouma z Carnegie Institution i Moira Jardine poszli dalej. Nie tylko mierzyli jasność. Stworzyli "spektroskopowe filmy". To szczegółowe nagrania światła gwiazdy, rozbite na kolory. I bingo.

Stacja pogodowa w kosmosie

Okazało się, że migotanie powodują chmury zimnego plazmy. To zjonizowany gaz, uwięziony w polu magnetycznym gwiazdy. Plazma wiruje w pierścieniach, tworząc torus – rodzaj kosmicznego obwarzanka.

To genialne. Te pierścienie to naturalne mierniki pogody kosmicznej. Widzimy ruch plazmy w polu magnetycznym. Dzięki temu mierzymy niewidzialne cząstki wokół gwiazdy. Natura dała nam stację bez rakiet i satelitów.

"Te migotania przestały być zagadką. Stały się stacją pogodową" – mówi Bouma. W nauce takie chwile są super. Chaos zamienia się w narzędzie.

Dlaczego to ważne dla życia pozaziemskiego

Karły M są wszędzie. Mają skaliste planety. Ale wiele z nich to pułapki. Promieniowanie pali atmosferę. Rozbłyski niszczą wszystko.

Teraz możemy to zbadać. Mierzymy stężenie cząstek, ich prędkość, wpływ pola magnetycznego. Dzięki temu wiemy, które planety trzymają atmosferę i wodę. Podstawy życia.

Badacze szacują: co najmniej 10% młodych karłów M ma te tory plazmy. Mnóstwo do badań.

Co dalej?

Zespół Boumy planuje. Skąd bierze się ta plazma? Z gwiazdy czy z układu planetarnego?

To lekcja z nauki. Przełomy rodzą się z ciekawości. Nikt nie szukał stacji pogodowej. Chcieli zrozumieć migotanie. A dostali narzędzie do polowania na życie.

Początki. Dużo pracy. Ale taki myślenie przybliża odpowiedź: czy jesteśmy sami?