Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Olimlar Aytyapti: Biz Protein Haqida Hammasi Noto'g'ri O'ylayapmiz

Olimlar Aytyapti: Biz Protein Haqida Hammasi Noto'g'ri O'ylayapmiz

2026-06-26T02:09:26.972989+00:00

Balki biz butun vaqt noto'g'ri nishonga qarayotgan emasmiz?

Sizga bir narsa aytmoqchiman — bu meni ham hayratda qoldirdi, aslida.

Oziq-ovqat yorliqlaridagi oqsil tavsiyalari haqida o'ylab ko'rdingizmi? Shu bo'laklarni? Xo'sh, ular sizga "juda yaxshi" yashash uchun emas, balki tana buzilib ketmasligi uchun yaratilgan ekan.

Qiziq, to'g'rimi?

Frontiers in Nutrition jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot shuni da'vo qiladi — va aslida, bir oz o'ylab ko'rganingizda, mantiqan to'g'ri keladi.

"Kifoya qiladi" degan fikr bilan muammo

Cambridge universitetidan Dr. Chris Macdonald boshchiligidagi tadqiqot bir narsani ko'rsatadi: davlat sog'liqni saqlash tavsiyalari ko'pincha eng past darajaga qaratilgan. Ya'ni — aniq kamchilik bo'lmasin, xolos. Sizga 70-80 yoshda mustaqil harakatlanish, ko'chaga chiqish, nevara bilan o'ynash uchun emas.

O'ylab ko'ring — ko'pchilik oziq-ovqat qoidalari shu savolga javob berish uchun yozilgan: "Nima kerakki, odam ozuqalanish yetishmasligidan kasal bo'lmasin?"

Ammo agarda siz bundan ko'proq xohlaysiz? Agar siz rivojlanishni xohlayapsiz?

Mana shu yerda Dr. Macdonald fikri juda qiziq bo'lib qoladi.

Muskullaringiz — mustaqilligingiz

Men keksayish bo'yicha tadqiqotlarni o'qiy boshlagunga qadar bir narsani tushunmasdim: mushaklar soni — bu keksalikkana mustaqillikning kaliti.

Hozir siz hashamat deb biladigan narsalarni o'ylab ko'ring — stuldan添加没有groaning turish, yuk tashish, zinaga chiqish, nevaralar bilan o'ynash. Bularning hammasi mushak talab etadi. Va muhim jihat: biz 30 yoshdan boshlab mushak yo'qota boshlaymiz. Yoshinga qarab bu jarayon tezlashadi.

Dr. Macdonald fikricha, oqsil iste'moli shu haqiqatga mos kelishi kerak. Ammo hozirgi tavsiyalar? Ular kam harakatlanuvchi kattalar uchun, kamchilikka yo'l qo'ymaslik uchun yaratilgan. Faol, keksayayotgan insonlar kuch va faoliyatni saqlash uchun emas.

Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, keksalar, jismoniy faol odamlar, hatto homilador ayollar tavsiya etilgandan anchagina ko'proq oqsil olishlari mumkin.

Mashiq faqat vazn yo'qotish uchun emas (ha, lekin buni yaxshilab tushunish kerak)

Qiziq jihat: biz birontamiz mashq qilish asosiy maqsadi ko'rinish yaxshi bo'lish deb o'ylab qolamiz. Bu... o'ziga xos yondashuv, to'g'rimi?

Maqola ko'plab tadqiqotlarni ko'rib chiqadi va ko'rsatadiki, muntazam mashq qilish quyidagilarga bog'liq:

  • O'lim xatari past
  • Ruhiy salomatlik yaxshi
  • Aqliy faoliyat kuchli
  • Keksayish ta'siriga qarshilik ko'proq

Eng muhimi: yurish yoki velosiped minish kabi aerob mashqlarni qarshilik mashqlari bilan birga qilish ayniqsa samarali. Tanangiz har xil turdagi yuklamaga ko'proq mos keladi.

Bu nima uchun muhim

Dr. Macdonald maqolada bir gapni aytdi, u mening xotiramda qoldi. Yuqori intensivlikdagi mashq va yuqori oqsilli ovqatlanish ko'pincha sirtqi maqsadlar — "qorin bo'lagi" va " plyaj figure" bilan bog'liq deb qaraladi.

Ammo uning fikricha (va men to'liq qo'shilaman): shu xil asboblar odamlarga umr uzunligini ham, sog'lom yashash yoshini ham oshirishga yordam beradi. Nevaralaringizni ko'tara olasiz. Kimligini eslaysiz. Parkda ular bilan o'ynaysiz — partaga o'tirib tomosha qilmaysiz.

Biz "sekin, zaif, egilgan" keksalarni ko'rganimizda, ko'pincha "vaqt shunday qiladi" deb qabul qilamiz. Amma Macdonald aytadiki — aksariyat hollarda bu tanaga kerakli narsa bermagan turmush tarzining natijasi.

Yaxshi, vegetarianlar-chi?

Tezkor eslatma — bu faqat go'sht haqida emas.

Maqola ta'kidlaydiki, o'simlik asosida ovqatlanishda ham yuqori oqsil olish mumkin — faqat ovqatlanishni rejalashtirish kerak. Va rostisini aytsam, har kuni vegan sportchilar buni isbotlayapti. Faqat ozgina diqqat va rang-baranglik talab etadi.

Xo'sh, buni qanday qo'llaymiz?

Men sizga gramm hisoblashni yoki har bir bazmga tovuq ko'krak qismini olib boradigan odam bo'lishni aytmoqchi emasman. Bu charchatadi va qiziq emas.

Ammo bu haqda o'ylab ko'rishingiz mumkin:

"Kifoya qiladi" degan oqsil ehtimol yetarli emas. Yosh ulg'aygan sari oqsilga ko'proq e'tibor qaratish — kelajakdagi mustaqilligingizga eng foydali sarmoya bo'lishi mumkin.

Va mashq qilish — bu faqat plyaj uchun vazn yo'qotish vaqti emas. Bu — 30 yil keyin ham stuldan yordamsiz turadigan, o'zi yuk tashiy oladigan, to'la yashay oladigan odam bo'lib qolish uchun.

Dr. Macdonald jamiyatning bularni qanday ko'rishini o'zgartirish kerak, deydi. Faqat yomon natijalarni emas, yaxshi natijalarni qo'lga kiritish imkoniyatini berish kerak.

Buning o'zi yaxshi eshitiladi, to'g'rimi?


Original tadqiqot Frontiers in Nutrition jurnalida chop etilgan va Science Daily muhokama qilingan.

#protein #healthy aging #nutrition science #muscle health #exercise #longevity #wellness #independence #older adults #public health