Eng Kichik Energiyani O‘lchash
Qizil qon tanachasini nanometrning o‘n birinchi qismi bo‘yicha ko‘tarish uchun qancha energiya kerakligini tasavvur qiling. Finlyandiyalik olimlar shu darajadagi kichik energiyani o‘lchashga muvaffaq bo‘lishdi.
Aalto universiteti va IQM kompaniyasi olimlari 0,83 zeptojoul energiyani o‘lchashga erishishdi. Zeptojoul — bu odatdagi joulning ming trillion trilliondan bir qismi. Bu shunchalik kichikki, odam buni tasavvur qila olmaydi.
Qanday O‘lchashdi?
Bunday kichik miqdorni o‘lchash oson emas. Olimlar maxsus qurilma — kalorimetr yasashdi. Bu qurilma issiqlik o‘zgarishlarini aniqlaydi.
Ular bu qurilmani ikki xil materialdan qilishdi. Biri super o‘tkazgich, ikkinchisi oddiy o‘tkazgich. Juda past haroratda super o‘tkazgich juda sezgir bo‘lib qoladi. Har qanday kichik issiqlik uni o‘zgartiradi.
Bu sezgiirlik asosiy sir. Har qanday ozgina energiya uni o‘zgartiradi, va olimlar bu o‘zgarishni o‘lchashdi.
Bu Nima Uchun Kerak?
Yorug‘lik zarrachalarini sanash: Olimlar yorug‘likning bitta zarrasini hisobga olishga harakat qilishdi. Bu yangi sensorni bu maqsadga yetkazadi.
Qorong‘u materiyani izlash: Koinotning 85 foizini qorong‘u materiya tashkil qiladi. Bu materiya bizga ko‘rinmaydi, bu axion nomli zarrachalar bo‘lishi mumkin. Bu sensori axionni izlaydigan qurilmalarda ishlatilishda yordam beradi.
Kvant kompyuterlarini yaxshilash: Kvant kompyuterlar juda past haroratda ishlatiladi. Bu sensori ham shu haroratda ishlatiladi. Bu sensori kvant kompyuterining ma’lumotlarini o‘qishda yordam beradi, va bu ma’lumotlarni buzmasi ham 없습니다.