Dengiz Tubidan Chiqqan Kichkina Ko‘k Mo‘jiza
Tasavvur qiling, siz 1800 metr chuqurlikdagi suv osti robotini boshqarasiz. Birdan qorong‘i tubda kichkina, golf to‘pi kattaligida ko‘k jonzot ko‘rinib qoladi. Bu voqea 2015-yilda Galapagos orollari yaqinida sodir bo‘lgan. Tadqiqotchilar buni o‘z ko‘zlari bilan ko‘rishgan.
Galapagos o‘zining noodatiy hayvonlari bilan mashhur. Ulkan toshbaqalar, dengiz i guanlari — hammasi shu yerga xos. Lekin bu kichik ko‘k sakkizoyoq butunlay boshqa narsa edi.
Sirli Sakkizoyoqni Qidirish
Bu topilma Charlz Darvin jamg‘armasi va Galapagos milliy bog‘i hamkorligidagi ekspeditsiya paytida sodir bo‘ldi. Suv osti roboti suv ostidagi tog‘ni o‘rganayotgan paytda uchta shunday ko‘k sakkizoyoqni payqab qolishdi. Ulardan bittasini olib chiqishga muvaffaq bo‘lishdi.
Namuna Charlz Darvin tadqiqot stansiyasiga keltirilganda, darhol boshqa barcha namunalardan ajralib turardi. Tadqiqotchilar Chikagodagi Field muzeyidan sakkizoyoq bo‘yicha mutaxassis Janet Voytga murojaat qilishdi.
Uning javobi: "Bunday narsani hech qachon ko‘rmaganman."
Faqat Bitta Namuna Muammosi
Odatda yangi turini rasman tasvirlash uchun olimlarga namuna ichki tuzilishini o‘rganish kerak bo‘ladi. Lekin ularda faqat bitta namuna bor edi. Uni kesib tashlashni xohlamadilar.
Shuning uchun ular boshqa yo‘l izladilar.
KT Skaner Texnologiyasi Yordamga Keladi
Jamoa mikro KT skanerlash usulidan foydalandi. Bu murakkab rentgen texnologiyasi bo‘lib, ob’ektni zarar yetkazmasdan ichki tuzilishini 3D ko‘rinishda ko‘rsatadi. Field muzeyi mutaxassisi Stefani Smit bu skanerni amalga oshirdi.
Bu usulning afzalligi shundaki, minglab rentgen suratlarini birlashtirib, ob’ektning tashqi va ichki ko‘rinishini to‘liq ko‘rsatadi. Hech narsani ochmasdan ichini ko‘rish mumkin. Bu kamdan-kam uchraydigan namuna uchun ideal yechim edi.
"Bu kunni hech kim ko‘rmagan narsani o‘rganish bilan o‘tkazish — boshqa hech narsaga o‘xshamaydi," — dedi Smit.
Microeledone galapagensis
Yangi tur rasman Microeledone galapagensis deb nomlandi. Janet Voyt uchun bu katta voqea bo‘ldi — u 40 yildan ortiq sakkizoyoqlar evolyutsiyasini o‘rgangan bo‘lsa-da, birinchi marta yangi turni o‘zi tasvirlab berdi.
Nima Uchun Bu Muhim?
Bu kashfiyot oddiy qiziqarli fakt emas. U bizga muhim narsani eslatadi: okeanda hali ham nima borligini bilmaymiz. Bu kichik sakkizoyoqlar shunchalik chuqur yashaydiki, ularni deyarli hech kim ko‘rmagan.
Voytning aytishicha, agar butun quruqlikni bir joyga yig‘sak ham, Tinch okeanining kattaligini qoplay olmaydi. Pastda biz bilmagan minglab turlar bo‘lishi mumkin. Ular robot kemalar yordamida topilishini kutib turibdi.
Qiziq, shunday emasmi?