Hujayringizda "akumulatordan" himoya qilish usuli topildi
Bu hafta juda qiziq yangilik ko'rdim va sizlar bilan ulashmoqchiman. Italiyalik olimlar bizning hujayralarimizdagi eng muhim tuzilmalarni — enerji ishlab chiqaradigan "mini elektr stansiyalarni" — himoya qilish yo'lini topdilar.
Buni shunday tasavvur qiling: telefonizning batareyasini maxsus himoya g'ilof bilan o'rashga o'xshaydi, faqat bu g'ilof juda mayda va murakkab materiallardan yasalgan.
Mitioxondriyalar — hujayraning dvigateli
Mitioxondriyalar haqida eshitganmisiz? Ular hujayramizning motori — yurak urishi, fikrlash, nafas olish — hamma narsa shu organellalar ishlab chiqaradigan energiyaga bog'liq.
Lekin mitioxondriyalar ishdan chiqsa, muammolar boshlanadi. Ayniqsa, miya va mushaklar kabi ko'p energiya talab qiladigan organlar zarar ko'radi. Hozircha bunday kasalliklarni davolash imkoniyatlari juda kam.
Nimada yangilik bor?
Milano universitetlari va nevrologiya instituti olimlari Metal-Organik Ramkalar (MOF) deb ataladigan texnologiya qo'lladilar. Bu — metall ionlari va organik bog'lovchilardan tashkil topgan molekulyar "skelet"lar. Bu yilgi Kimyo bo'yicha Nobel mukofoti ham aynan shu sohani rivojlantirgan olimlarga berildi — demak, bu yo'nalish juda muhim.
Asosiy qiyinchilik shunda edi: mitioxondriyalar juda nozik. Labaratoriyada ular bilan ishlash oson emas. Lekin tadqiqotchilar MOF materialini mitioxondriya sirtiga yupqa qatlam qilib surtdilar — va natijada mitioxondriyalar hali ham normal ishlashda davom etdi!
Bu juda katta yutuq. Mashinangizda zaxira tizim o'rnatdingiz, lekin dvigatel bir soniya ham to'xtamadi — aynan shunday vaziyat.
Bu nimaga kerak?
Tadqiqot rahbari professor Metrangolo aytishicha, endi olimlar turli maqsadlar uchun maxsus qatlamlar yaratishi mumkin. Masalan, mitioxondriyalarning boshqa hujayralar bilan yaxshi aloqa qilishiga yordam beradigan qatlam loyihalash mumkin.
Dr. Tiranti esa mitioxondriya transplantatsiyasi imkoniyatlarini ko'radi — bu sog'lom mitioxondriyalarni nuqsonli hujayralarga joylash texnologiyasi. Agarda bu transplanted mitioxondriyalarni maxsus qatlam bilan qoplaydigan bo'lsak, ular yangi joyga tezroq moslashishi mumkin.
Mening fikrim
Bu xabar menga yoqdi, chunki eng katta ilm-fan kashfiyotlari eng kichik miqyoslarda sodir bo'ladi. Bu katta operatsiyalar yoki yangi dorilar haqida emas — bu billionlab marta kichik tuzilmalar bilan ishlash haqida.
Bu mitioxondriya kasalliklariga shifo emas hali. Lekin bu — butunlay yangi yo'nalishni ochuvchi muhim dalil. Va ko'pincha e'tiborsiz qoladigan kam uchraydigan kasalliklar dunyosida bunday ishlar juda muhim.
Oldinda hali uzoq yo'l bor. Ammo olimlar ilgari imkonsiz deb hisoblangan tomon harakat qilmoqdalar.
Ba'zan ilm-fan shunday bo'ladi — bir kichik qadam, keyin esa minglab yangi imkoniyatlar ochiladi.