Olimlar petri idishida miya yetishtirdi — va bu bizga ko'p narsani o'rgatdi

Mana bu hafta menga katta taassurot qoldirdi. Hali ham buni o'ylab yuribman.

Olimlar miya o'stirdi. To'liq miya emas — faqat tashqi qatlami, korteks. Lekin baribir! Ular buni sichqonaning teshik hujayralaridan petri idishida yetishtirdi va endi haqiqiy miya rivojlanishi qanchalik aniqliligini tushunishga harakat qilmoqda.

Tadqiqot Avstriya Fan va Texnologiya Institutida olib borildi. Natijalar hayratlanarli va xotirjam qiluvchi bir vaqtning o'zida.

Ular nima yaratdi?

Organoid — bu organning kichik, soddalashtirilgan nusxasi. Olimlar sichqonaning embrion teshik hujayralarini oldilar va ularni miya hujayralariga aylantirishdi. Neyronlar, glyal hujayralar — barchasi.

Maqsad fikrlaydigan mini-miya yaratish emas. Buning o'rniga, olimlar miya rivojlanishini o'rganish va mikrotsfaliya (miya kichik) yoki makrotsfaliya (miya katta) kabi buzilishlarni tushunish uchun organoidlardan foydalanmoqchi.

Bu qiziq

Laboratoriyada o'stirilgan korteksni haqiqiy sichqon miyasi bilan solishtirganda, qiziq narsa topildi.

Organoid to'g'ri hujayra turlarini ishlab chiqardi. Neyronlar paydo bo'ldi. Glyal hujayralar to'g'ri vaqtda ko'rindi. Ajoyib!

Ammo vaqtlash noto'g'ri edi. Haqiqiy miyada rivojlanish qat'iy ketma-ketlik bilan sodir bo'ladi. Tesvik hujayralari ko'payadi, so'ng neyronlar aniq tartibda hosil bo'ladi, va faqat keyin glyal hujayralar qo'shiladi.

Organoidda? Hujayralar ziyofatga keldi, lekin jadvalni topa olishmadi.

Yo'qolgan qism

Simon Hippenmeyer boshchiligidagi jamoa sababini biladi. "Tesvik hujayra nikasi" deb ataladigan narsa bor — bu tirik organizmdagi tesvik hujayrani o'rab turgan hamma narsa. Yaqin hujayralar, qon tomirlar, signal molekulalari, o'sish omillari.

Sizda yoki menda bu mikro muhit — simfoniya dirijyori. Har bir qism aynan to'g'ri paytda chaladi.

Petri idishida esa dirijyor yo'q. Hujayralar hali ham iste'dodli, lekin partiturani emas, improvizatsiyani ijro etmoqda.

Nima uchun muhim?

Meni eng ko'p o'ylatgan narsa: bu muvaffaqiyatsizlik emas. Bu ajoyib taraqqiyot.

2009 yilda umuman organoid yo'q edi, endi 16 yilda to'g'ri hujayra turlarini ishlab chiqaradigan miya to'qimasini o'stiramiz. Ilmiy o'lchovda bu juda tez.

Endi nima yo'qligini bilamiz. Keyingi qadam — tesvik hujayra nikasining ba'zi qismlarini qayta yaratish. Laboratoriyada o'stirilgan miyalarimizni haqiqiy kabi harakat qilishga majbur qilish uchun kerakli signallar va tuzilmalarni qo'shish.

Miyav buzilishlarini o'rganuvchi olimlar uchun bu katta qadam. Hatto mukammal bo'lmagan organoid ham rivojlanishda nima noto'g'ri ketishi haqida bizga ko'p narsani o'rgatadi.

Kattaroq manzara

Har doim organoid tadqiqotlari haqida o'qiganimda, qanchalik uzoqqa borganimizni o'ylayman. 2009 yilda ichak organoidlarini o'stira boshladik, endi korteks to'qimasini yaratmoqdamiz. Ba'zi olimlar organoidlarni Pong o'ynay oladigan tizimlarga uladi (ha, rost).

Biz olimlarni haqiqatan ham etika haqida o'ylashga majbur qiladigan hududga kirdik — rivojlangan organoidlarning bir kun consciouslikka ega bo'lishi mumkinmi degan savollar. Bu qo'rquv emas — mas'uliyatli fan.

Hozircha bizda sichqonaning korteksi bor — lekin vaqtlashni to'g'ri ola olmaydi. Lekin nega noto'g'ri ekanini tushunish — bu bizga miyalar o'zi qanday qurilishini o'rgatadi.

Va shaxsan mening fikrimcha — bu haqiqatan ham aql bovar qilmaydi.

Siz nima deb o'ylaysiz? Organoid texnologiyasining tezkor rivojlanishi haqida xursand bo'lishimiz kerakmi, ehtiyot bo'lishimiz kerakmi, yoki ikkalasi hammimi? Fikringizni yozing — bu turdagi fan sizga qanday taassurot qoldiradi?