O'limga qarshi ilm: Ilm dargohlarida qiziq nimalar bolayapti

Sizga bir gapni aytaymi — olimlar allaqachon "o'lik" deb hisoblangan narsalarni tiriltirishga yaqinlashmoqda. Va bu menga og'zaki filmdagidek tuyulmayapti.

Tarix boyi odamlar uchun o'lim — bu oxirgi nuqta edi. Yurak to'xtadi, miya o'chdi, tugadi. Shu. Biz butun dinlar, falsafa va san'at turini shu yakuniy haqiqat atrofida qurdik. Hamma narsa shunda teng — o'lim oldidagi so'nggi demokratiya.

Lekin voqealar boshqa tomondan rivojlanmoqda.

Yalpi tajarib

Yale universiteti olimlari bir necha yil oldin shunday qilishdi: ular bir necha soat o'tgan to'ng'iz miyalarini oldilar va hujayra faoliyatini qayta tiklovchi maxsus eritma quyishdi.

Natija? Neyronlarda faollik paydo bo'ldi. To'liq onglanish emas, lekin o'lgan deb hisoblangan hujayralarda o'lchash mumkin bo'lgan elektr faolligi paydo bo'ldi. Olimlar buni "molekulyar va hujayra funksiyasining qisman tiklanishi" deb atashdi.

Hayronmisiz? O'lik miyalar qayta "jonlandi".

Bu nima degani?

Mana bu yerda gap qiziqarliroq bo'ladi.

Birinchidan — ta'rif muammosi. Biz o'limni aniq chiziq deb o'ylab kelganmiz — elektr tokini o'chirgandek. Lekin agar hujayra faoliyati o'limdan keyin qayta tiklanishi mumkin bo'lsa, demak o'lim umuman oniy lahzada bo'lmasligi mumkin. Bu — jarayon, kontinuum, biz tushib ketmaydigan, balki sekin-asta sho'ng'ib boradigan narsa.

Ikkinchidan — qonuniy tomoni. Hozir o'lim qonun bilan belgilanadi — organni olish vaqtini, sug'urta to'lovini shunga qarab hal qilamiz. Agar o'lim o'zgaruvchan bo'lib qolsa-chi?

Haqiqatan ham katta savol

Meni eng ko'p bezovta qiladigan narsa bu: biz o'lim va tiriklik o'rtasidagi chiziqni muqaddas deb bilganmiz. Uni hech narsa buzmaydi — na texnologiya, na tibbiyot, na iroda.

Lekin agar bu faraz xato bo'lsa-chi?

Biz shunchaki endi ko'rish qobiliyatiga ega bo'layotgan bo'lishimiz mumkin — chiziq doimo xiralangan zonada bo'lgan, faqat biz uni ko'rmagandik.

Nima kutmoqda?

Hech kim tez orada o'liklarni tiriltirmaydi — bu hali boshlang'ich bosqich. Lekin biz allaqachon bu savollarni berayapmiz, imkonsiz deb o'ylagan narsalarni sinab ko'rayapmiz.

Gap faqat umrni uzaytirish haqida emas. Gap tirik bo'lishning o'zi nima degan ta'rifni o'zgartirish haqida.

Siz bu haqda nima o'ylaysiz? O'lim chinakam oxirgi so'zmi yoki biz uni o'zgartirishimiz mumkinmi? Fikrlaringizni pastda yozing — menga qiziq.