Katta Qadimgi Ilon — Vasuki Indicus

Mana shunday tasavvur qiling.

G'arbiy Hindistonning soyliklari, 47 million yil avval. Havo nam va issiq — taxminan 28°C atrofida. Va shunda ko'zingiz tushadi: uzunligi avtobusga teng ilon, simplya soylikda dam olmoqda.

Tushingizda bunday monster ko'rganmisiz?

Aslida, bu umuman tush emas. Yaqinda o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, bunday maxluq haqiqatan ham yashagan. Hindistonning Roorkee Texnologiya Instituti olimlari guruhi Vasuki indicus deb ataluvchi ulkan qadimgi ilon tasvirlashdi. Nom juda mos tanlangan — hind mifologiyasida Vasuki Shiva xudosi bo'yniga o'ralgan afsonaviy ilon.

Qancha Katta?

Olimlar Gujaratdagi Panandhro lignit konidan 27 ta skelett umurtqasi topdilar. Bu oddiy suyaklar emas — ko'plari yaxshi saqlangan, ba'zilari hatto o'z joyida ulangandik. Bu bizga to'liq o'sgan hayvon haqida so'zlayotganimizni ko'rsatadi.

Olimlar bu umurtqalarni o'lchab, har bir suyak 4-6 sm uzunlikda va 11 sm kenglikda ekanini aniqlashdi. "Vov, ilon uchun katta suyaklar-ku," desangiz, to'g'ri fikr.

Bu ma'lumotlar asosida jamoa Vasuki uzunligini 11 dan 15 metrgacha deb baholadi. Ha, to'g'ri eshitdingiz. O'n besh metr.

Bu standart shahar avtobusining uzunligiga teng.

Titanoboa Bilan Solishtirsa?

Zo'r savol! Ko'p yillar davomida Titanoboa cerrejonensis eng katta ma'lum ilon hisoblangan. Titanoboa 60 million yil avval Kolumbiya hududida yashagan va uzunligi 13 metr atrofida bo'lgan.

Eng yaxshi baholarga ko'ra, Vasuki Titanoboa bilan tenglashishi yoki hatto unidan o'zib ketishi mumkin. Lekin — va bu muhim "lekini" — olimlar noaniqlik borligini alohida ta'kidlaydilar. Turli hisoblash usullari bir xil emas, va to'liq bo'lmagan qoldiqlardan hayvonni tiklash murakkab ish.

Demak, Vasuki Titanoboani taxtidan quvatadimi? Balki. Balki yo'q. To'g'ri javob — bizga ko'proq qazilma qoldiqlar kerak.

Bunday Ulkan Ilon Qanday Mavjud Bo'lgan?

Mana bu yerda eng qiziq joyi boshlanadi. Vasuki O'rta Eosen davrida yashagan, Yer iqlimi bugungidan ancha issiqroq edi. O'rtacha harorat 28°C atrofida — butun yil tropical sharoit.

Bu nimaga muhim? Ilonlar ektotermik — ya'ni o'zlarida issiqlik hosil qila olmaydilar. Ularga atrof-muhitdan issiqlik kerak. Hozirgi ekotizimlarda eng katta ilonlar eng issiq joylarda uchraydi — Masalan, Janubi-Sharqiy Osiyodagi retikulyar pitonlar yoki Amazondagi anakondalar.

Qadimgi issiq davrlarda ilonlar ajoyib o'lchamlarga yetishi uchun barcha sharoitlar mavjud edi. Issiq harorat metabolizmni tezlashtiradi, ovqat hazm qilishni yaxshilaydi va natijada katta tanalar hosil bo'ladi.

Lekin harorat hikoyaning yarmi xolos. Ko'p ovqat, mos habitat va to'g'ri evolyutsion sharoitlar ham kerak. Vasuki uchun qadimgi Gujarat soyliklari aynan shunday joy edi — ko'rpalikda ko'p ovqat, o'sish uchun keng makon va millionlab yillar davomida evolyutsiya o'z ishini qilgan.

Kushokchilik Ovchisi

Siz albatta o'ylaysiz: 15 metrlik ilon juda tez bo'lgan bo'lishi kerak, to'g'rimi? Hammasini quvib yetadigan monster?

Aslida... ehtimol, yo'q. Tadqiqotchilar fikricha, Vasukining katta tanasi uni sekin harakatlantirishga majbur qilgan. Uning umurtqa tuzilishi nisbatan sekin harakatlanishga moslashgan.

Balki, zamonaviy anakondalar va katta pitonlar singari, Vasuki ham kushokchilik ovchisi bo'lgan. Tasavvur qiling: u sayoz suvda yoki soylik o'simliklari orasida pushti qilib yotadi, to'sh qilmayapsizmi, va qayerdadir baxtsiz hayvon yaqinlashadi. Keyin — qisish. Ilon kuchli tanasini o'rab, qurbonni siqadi, qon aylanishini to'xtatadi va hayvon halok bo'ladi.

Shafqatsizmi? Albatta. Samaralimi? Clearly, chunki bu strategiya millionlab yillar davomida ishlab kelgan.

Bu Kashfiyot Nima Uchun Muhim?

"Ulkan qadimgi ilon" dan tashqari, Vasuki bizga ilon evolyutsiyasi haqida muhim narsalarni aytadi. Tadqiqotchilar uni Madtsoiidae oilasiga mansub ekanini aniqlashdi — bu oila 100 million yildan ortiq mavjud bo'lgan va bir necha qit'aga tarqalgan.

Vasuki bu guruhning eng katta vakillaridan biri hisoblanadi va qadimgi ilonlar qanday rivojlanib, turli-tuman bo'lganini ko'rsatadi. Shuningdek, u Eosen davridagi Hindiston ekotizimlarini tushunishimizga hissa qo'shadi — o'sha paytda Hindiston geologik jihatdan alohida materik edi.

Har bir yangi qazilma qoldiq katta puzzlening bir bo'lagi. Va bu bir bo'lak — ayniqsa o'z o'lchamlari tufayli — juda hayajonli.

Xulosa

Shunday qilib, keyingi marta ilon ko'rganingizda — hatto bog'cha yoki hayvonot bog'ida katta ilon bo'lsa ham — bir daqiqa o'ylab ko'ring: 15 metrlik monster bilan ishlashingiz shart emas.

Vasuki indicus yo'qolgan, lekin u bizga eslatadi: tabiat har doim极限ларни sura olgan.

Va to'g'ri, men bir oz xursandman — bizga bunday gigantlar bilan o'rmonda uchrashish shart emas. Ba'zi narsalar qazilma qoldiq sifatida qolishi yaxshi.