Insoniyatning Eng Qiziq Xususiyati
O'ng qo'lingiz bilan yozayotganingizni hech o'ylab ko'rganmisiz? Atrofingizdagi odamlarning ham 90 foizi shunday qiladi. Bu odatiy ko'rinadi, lekin aslida juda qiziq narsa.
Yaqin qarindoshlarimiz — shimpanzelar va orangutanlar — ikkala qo'lidan ham bir xil foydalanadi. Lekin insonlar asosan o'ng qo'lni ishlatadi. Bu nima uchun shunday bo'lgan?
Oxford Tadqiqoti
Yaqinda Oxford universiteti olimlari bu savolga javob topishga harakat qilishdi. Ular 41 turdagi maymunlar va 2 000 dan ortiq hayvonlarni o'rganishdi.
Natija shuni ko'rsatdiki, ikkita asosiy o'zgarish bizni shunday qildi: ikki oyoqda yurish va katta miya.
Ikki Muhim O'zgarish
To'g'ri Turish O'zgarishlarni Keltirib Chiqardi
Qadimgi ajdodlarimiz to'rt oyoqda yurishdan to'xtab, ikki oyoqda turishni boshlaganlarida, qo'llari bo'sh qoldi. Ular qo'llarini asbob yasash, ovqat ushlash va boshqa ishlar uchun ishlatishni o'rganishdi. Bu holatda bir qo'lning ustun bo'lishi foydali bo'ladi.
Miya Kattalashganda
Miya kattalashgan sari, murakkabroq ishlar bajarish va qo'llarni yaxriyligini ko'paytirishi bo'rd. Katta miya o'ng qo'l ustunligini yanada kuchaytirgan.
Tarixiy O'rganish
Olimlar bu natijalarni qadimgi ajdodlarimizning qo'l ustunligini ham o'rganishdi. Ardipithecus va Australopithecus ajdodlari ishlatishda bir oz o'ng qo'l ustun bo'lishi mumkin edi. Homo turiga qarashdigan ajdodlar — Homo erectus va Neanderthals — o'ng qo'l ustunligi yuqorod.