Ongning sirli muammosi

Ilm-fan olimlari miyangizni batafsil suratga olishadi. Ular elektr signallarini kuzatib, fikrlaringiz va his-tuyg'ularingizni ko'rishadi. Qanday ishlayotganini tushuntirishadi. Lekin nega bu jarayonlar sizga "o'zingizdek" tuyulishini so'rasangiz – jim bo'lib qolishadi.

Bu miya faoliyati va hayotni his qilish orasidagi bo'shliq. Ong muammosining eng qiyin qismi shu. Neiroilm-fan mutaxassislari yillardan beri bunga javob izlayapti.

Oddiy tushuncha yetarli emas

Ilmda shunday deyishadi: ong – miyaning ishi. Hammasi modda va energiyaga bog'liq. Fikrlar, hislar – shunchaki murakkab jarayonlar.

Ammo savol shu: nega bu jarayonlar sizga shaxsiy tuyg'u beradi? Texnologiya rivojlandi, lekin javob hali yo'q.

Uchta katta muammo

Neiroilm-fan olimi Kristof Koh aytadi, hozirgi tushunchalar yetmaydi:

Qisqartirib bo'lmaydi: Ongni miya mexanizmi deb oddiy qilib tushuntirib bo'lmaydi. Biror narsa yo'qoladi.

Fizika g'alati: Kvant fizikasi haqiqatni boshqacha ko'rsatmoqda. Ongni ham qayta o'ylash kerak bo'lishi mumkin.

Izohsiz holatlar: O'lim yaqinida ko'rilgan tajribalar, ruhiy holatlar – bularni inkor eta olmaysiz.

Boshqacha qarash mumkin

Ong miya tomonidan yaratiladimi? Balki u koinotning asosiy qismi – tortishish kuchi kabi?

Bu g'alati emas. Koh panpsixizmni (hamma moddada ong bor) va Integratsiyalashgan axborot nazariyasini o'rganmoqda. Bu g'oyalar qadimdan bor, endi ilmda jiddiy muhokama qilinmoqda.

Nega muhim?

Bu miya ilmini inkor qilish emas. Aksincha: miya haqida ko'p bilamiz, lekin asosiy savol noto'g'ri bo'lishi mumkin.

Televizor misolida: uning ichki qismlarini o'rgansangiz, signal qayerdan kelishini tushunmaysiz. TV signallarni yaratmaydi, o'tkazadi shunchaki.

Oldinda nima bor?

Bu yangi yo'nalishlar ochadi. Ongni miyada izlashdan charchadik – balki boshqa joyda.

Ong miya mahsuli bo'ladimi, undan o'tadimi yoki boshqa narsa – bu haqiqatni o'zgartiradi. Qiziqarli, shunday emasmi?

Manba: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260406192809.htm