O'rta yer dengizidagi tsunami haqidagi afsona

Odatda tsunami haqida gap ketganda, ko'pchilik Yaponiya yoki Hind okeanini tasavvur qiladi. O'rta yer dengizi esa "xavfsiz" deb hisoblanadi. Lekin bu noto'g'ri tushuncha.

UNESCO ma'lumotlariga ko'ra, keyingi 30 yil ichida O'rta yer dengizida bir metrdan yuqori to'lqinli tsunami bo'lishi 100 foiz. Ya'ni, bu muqarrar.

Tarixdan misollar

1979-yilda Fransiyaning Nitss shahrida suv ostidagi yer siljishi tufayli tsunami sodir bo'ldi. Sakkiz kishi halok bo'ldi.

1887-yilda Italiya yaqinidagi yer qimirlashi 2 metrli to'lqinlar keltirib chiqardi.

2003-yilda Jazoirda sodir bo'lgan Boumerdès zilzilasi esa Fransiya qirg'oqlariga ham ta'sir qildi. Odamlar suv darajasining keskin o'zgarishini ko'rishdi.

Vaqt muammosi

Eng xavfli jihat – vaqt. Agar zilzila yaqin joyda bo'lsa, to'lqinlar 10 daqiqada yetib keladi. Bu odamlarni evakuatsiya qilish uchun juda kam vaqt.

Uzoq masofadan keladigan tsunami esa 90 daqiqada yetib keladi. Lekin odamlar ogohlantirishni olishlari mumkin emas.

Hozir nima qilinmoqda?

Fransiya 2012-yildan beri tsunami ogohlantirish tizimiga ega. Bu tizim zilzilalarni aniqlab, 15 daqiqa ichida ogohlantirish beradi. Lekin bu tizim asosan uzoq masofadan keladigan tsunamilar uchun ishlaydi.

Eng muhim narsa – evakuatsiya. Odamlar qirg'oqdan tez chiqib ketishni o'rganishlari kerak.

Nima uchun bu muhim?

Har yil millionlab odam O'rta yer dengizi bo'yida dam oladi. Bu hududlar turizmga bog'liq. Lekin tabiiy ofatlar uchun tayyorgarlik hali ham yetarli emas.

Tsunami sodir bo'ladi. Savol – biz tayyormizmi?