Plastmaga yangi dushman topildi — va u juda achchiq

Sizga bir narsa haqida gapirishim kerak. Tasavvur qiling: olimlar plastmkni yemishi mumkin bo'lgan ferment topishdi... va bu fermentda bir sir bor. Ammo buni ham keyinroq aytaman.

Avval muammoni tushuntiraman. Plastik ifloslanishi — bu jiddiy masala. Dunyo bo'ylab osmonlarda uchuvchi katta axlat yig'indilari bormi? Ha, ular haqiqat va ular kattalashmoqda. Oddiy plastmassalar yuzlab yil parchalanish uchun kerak, va ular "parchalanganda" esa, kichik-kichik bo'laklarga aylanadi — mikroplastmassalar va nanoplastmassalar. Ular endi ichimlik suvida, hatto odamlar qonida ham topilmoqda. Yomon, to'g'rimi?

Pac-Man fermenti nima?

Mana bu qiziq. Germaniyadagi Konstanz universiteti olimlari mikroorganizmlarning plastik bilan ishlashini o'rganyapti. Va ular bir narsa topishdi — ayrim biologik parchalanadigan plastmassalarni hazm qiladigan ferment.

Nega Pac-Man deb atashdi? Ferm entning tuzilishi shunday keng teshikka ega — kimyoviy reaktsiyalar shu yerda sodir bo'ladi. Olimlar uni ko'rganda, klassik video o'yin qahramonini eslashdi — og'zi ochilgan holda tayyor. Qiziq fakt, to'g'rimi?

Ogohlantirish vaqt

Mana bu yerda ahvol jiddiyroq bo'lib qoladi. Pac-Man fermenti faqat plastmkni emmaydi. U penisillinni ham parchalaydi. Penisillinni. 1940-yillardan beri odamlarni qutqarib kelayotgan antibiotikni.

Bu nima degani? Plastik yeb yurgan bakteriyalaning antibiotiklarga qarshilik qobiliyatini ham rivojlantirishi mumkin. Ya'ni, tabiat biz hali tushunmaydigan yo'llar bilan bog'langan. Har bir yechim o'z murakkabliklarini ham olib keladi.

Yaxshi xabar

Lekin umid yo'q emas. Tadqiqotchilar bu maxsus bioplastmassalarni o'rmon tuprog'iga 10 santimetr chuqurlikda ko'mib qo'yishdi. Bir yildan keyin? Plastmka yo'q bo'ldi. To'liq. Mikroorganizmlar uni karbonat angidridga aylantirdi.

Laboratoriyada esa 250-330 kun ichida to'liq parchalandi. Oddiy plastmassalar bilan solishtiring — ular hech qanday o'zgarishsiz qoladi.

Haqiqat

Xursand bo'lishdan oldin bir muhim narsani biling: mikroorganizmlar bizning plastic axlatimizni tozalash uchun ishlashi uchun, avval ular hazm qila oladigan material ishlab chiqarishimiz kerak.

Bu "bakteriyalar bilan yarim yo'lni bosib chiqish" kerak degani. Hozirgi PET butylkalarimiz va qoplarimizni yeb tozalaydigan mikrob进化 qilolmaymiz — ular shunchaki kimyoviy jihatdan qattiq. Ammo agar biologik parchalanadigan plastmassalar ishlab chiqarsak, tabiat bizga haqiqatan yordam berishi mumkin.

Mening fikrim

Bu kashfiyotlar menga bir narsani eslatadi: tabiat juda moslashuvchan. Bakteriyalar Yerda milliardlab yil davomida mavjud va ular o'zlari atrofidagi har qanday narsani yeyishga o'rganish ustalari. Biz faqat 70 yil davomida sun'iy plastic yaratdik, va allaqachon ba'zi mikroblar uni yeyishni o'rganayapti.

Bu umidli va bir oz xoru zor, to'g'rimi?

Pac-Man fermenti — bu tabiat bizning plastic muammomizda qanday yordam berishi mumkinligining bir ko'rinishi. Lekin bu bizga eski plastmassalarni xavfsiz ishlab chiqarishga ruxsat emas.

Agar bakteriyalami plastmka qarshi ittifoqchilar qilmoqchi bo'lsak, ularga ishlay oladigan material berishimiz kerak. Kelajak shunday bo'lishi kerakki — atrof-muhit bizning chiqindilarimizni o'ziqandek bo'lsin. Bu g'oya juda zo'r, to'g'rimi?

Siz bu kashfiyot haqida nima deb o'ylaysiz? Biologik parchalanadigan plastmassalar yechim bo'lishi mumkinmi? Fikringizni bilishni xohlar edim!

Manba: ScienceDaily