Ktoś zbudował bombę na dronie za 400 dolarów. Nie był szpiegiem – był freelancerem
Pewna historia, która powinna cię skutecznie zniechęcić do przeglądania ogłoszeń o pracę przez Telegram.
W zeszłym roku ktoś próbował wysadzić ukraiński samolot towarowy na niemieckim lotnisku – za pomocą drona wypełnionego materiałami wybuchowymi. Atak się nie udał. I właśnie to jest w nim najciekawsze. Bo kiedy służby odzyskały nienaruszonego drona, odkryły coś niepokojącego: to nie był amatorski numer. Bomba była zaawansowana technologicznie – taka sama jak w innych rosyjskich operacjach sabotażowych w Europie.
Ale najlepsze dopiero nadchodzi. Człowiek, którego aresztowano? Nie okazał się weteranem wywiadu ani wyszkolonym agentem. Według śledczych to był zwyczajny gość, który odpowiedział na ogłoszenie w Telegramie.
Ogłoszenie. O sabotażu.
Witaj w gig economy dla szpiegów
To jeden z najbardziej niepokojących trendów, o jakich słyszałem od lat. A piszę o wielu niepokojących rzeczach.
Wywiad wojskowy Rosji, konkretnie GRU, najwyraźniej opanował do perfekkcji mechanizmy platform gigowych. Myślisz o tym jak o zamawianiu jedzenia przez aplikację albo łapaniu zleceń na przejazdy? Teraz wyobraź sobie dokładnie ten sam system, ale zlecenia wyglądają tak: powieś plakat anty-NATO, zamontuj ukrytą kamerę, a może nawet przeprowadź zamach.
Stawki są absurdalnie zwyczajne. Chcesz piątkę? Powieś plakat. Masz wolne popołudnie i chętki na cztery stówi? Oto instrukcja instalacji kamery szpiegowskiej. Płatności idą przez kryptowaluty – żadnego śladu prowadzącego do Moskwy. Handlerzy nigdy nie spotykają się z rekrutami osobiście. Wszystko leci przez kanały na Telegramie, które wyglądają jak zwykłe serwisy z zleceniami.
Badacze z International Institute for Strategic Studies nazwali to zjawisko: „gig economy dla operacji wywiadowczych". Szczerze żałuję, że to brzmi jak wymysł, ale niestety.
Nieświadomi pomocnicy
To właściwie najbardziej przerażający element tej układanki.
Większość tych gig workerów nie ma zielonego pojęcia, że bierze udział w międzynarodowej operacji wywiadowczej. Myślą, że robią zlecenia dla anonimowych bossów przestępczych albo podziemnych sieci. Kiedy każą im podpalić magazyn – wierzą, że to jakaś gangsterska rozróba, a nie zaplanowany atak wymierzony w europejskie wsparcie dla Kijowa.
W jednej sprawie opisanej przez The Guardian, polskie służby zatrzymały trzech mężczyzn podejrzanych o sabotaż na rzecz Rosji. Dwóch to byli Białorusini, jeden Polak. Wszyscy wcześniej walczyli w乌克兰 po stronie Kijowa – przeciwko Rosjanom. Sabotowali własną sprawę, nie mając o tym pojęcia.
To jest ta „genialność" systemu (używam tego słowa z ogromnym dyskomfortem). Rosja zyskuje wiarygodne zaprzeczenie, agenci są wymienni, a nikt nic nie wie. Kompartymenztacja doprowadzona do absurdu.
Stare jak świat, tylko z kryptowalutami
No i tutaj robi się prawie śmiesznie, gdyby cała sprawa nie była tak poważna.
Koncept werbowania „zwykłych ludzi" do pracy wywiadowczej wcale nie jest nowy. Starohinduski traktat polityczny Arthashastra – napisany jakieś 2400 lat temu – opisywał całą taksonomię „wędrujących szpiegów". Byli szpiedzy infiltrujący przez przyjaźń, szpiedzy działający jako kupcy, a nawet tacy, którzy udawali ascetów, żeby zyskać dostęp do możnych.
Rosyjska strategia rekrutacji przez Telegram to więc... mądrość Chanakji, tyle że z kryptowalutami zamiast złota.
Moskiewscy handlerzy zaktualizowali 2400-letnią szpiegowską sztukę na erę smartfonów. Fundamentalne zasady się nie zmieniły – wykorzystuj czyjąś sytuację finansową, potrzebę gotówki, niewiedzę – ale teraz nie musisz nawet wychodzić z biura, żeby kogoś zrekrutować. Wystarczy wrzucić ogłoszenie i czekać na odpowiedzi.
Co to oznacza dla nas?
Szczerze? To budzik, którego większość ludzi nie usłyszy.
Cała siła tego mechanizmu polega na tym, że wygląda zwyczajnie. Powiadomienie z aplikacji o szybkim zleceniu. Prosta płatność kryptowalutowa. Zadanie, które wydaje się niewinne – dopóki nagle nie jest.
Jedyna rzecz, jaką warto wynieść z tej historii: granica między normalnym życiem a konfliktem geopolitycznym zaciera się w tempie alarmującym. Zimna wojna miała wyraźne linie frontu. Dzisiejsze operacje wywiadowcze lądują na twoim telefonie tuż obok ofert pracy z prawdziwych firm.
Bądź podejrzliwy wobec wszystkiego, co wygląda na zbyt łatwe. Nie ufaj płatnościom, które wyglądają zbyt dobrze jak na zadanie, którego nie rozumiesz. I może – może – nie odpowiadaj na tajemnicze ogłoszenie na Telegramie oferujące cztery stówy za zamontowanie czegoś w jakimś magazynie.
Zostań ciekawy, zachowaj ostrożność i – na miłość boską – weryfikuj swoje ogłoszenia o pracę.
Źródło: Popular Mechanics - Russia Espionage Gig Economy Sabotage