Ko'lning Sirli Qo'ng'irog'i

Endi tasavvur qiling: Janubiy Amerikaning katta qismini suv bosgan davr. Qirg'oq bo'ylab esa shunday hayvonlar yuribdiki, ularni ko'rganda ishonmay qolasiz. Yerda yashovchi gigant tembeleylar, zirh kiygan glyptodontlar, "yashin hayvonlari" laqabli astrapoteriyalar — 900 kilogrammdan oshiq og'irlikda.

Roman qahramonlari uchun yozilgandek, to'g'rimi? Lekin Journal of Vertebrate Paleontology jurnalida chop etilgan yangi tadqiqot aytishicha, bu — Miotsen davrining haqiqati. Va yirtqichlar orasidagi raqobat juda qattiq bo'lgan.

Kim Kimni Tutadi?

Hamma shunday hashamatli oziq-ovqat atrofida aylansa, kimdir yaxshi yeyapti, albatta. Muammo boshqacha: Helsinki Universiteti olimlari fikricha, quruqlikdagi yirtqichlar — sabya tishli sutemizuvchilar, "qo'rquv qushlari" — barchasini yeyishga ulgurmasdi.

Postdoktorant Oskar Uilson shunday dedi: "Ovqat shunchalik ko'p ediki, sutemizuvchi yirtqichlar hammasini yeb bitira olmasdi."

Tasavvur qiling-a: ovqatdan to'yib, uyquga ketayotgan qo'rquv qushlari!

7 Metrlik Muammo

Eng katta yirtqich — Purussaurus neivensis. Hozirgi kaymanlarning uzoq qarindoshi. Uzunligi 7 metr, og'irligi esa 1,8 tonna.

Bu gigant atrofidagi eng yirik yirtqich emas, u — yagona katta yirtqich edi. Olimlar o'txo'r hayvonlarning suyaklarida tish izlarini topishdi. Ko'p tish izlarini. Va bu izlar aynan Purussaurusnikiga mos keladi.

Bu Nima Uchun Muhim?

Ajoyib tomoni shunda: Purussaurus "tayanch yirtqich" — ekotizimning to'liq qismi bo'lishi mumkin. U faqat ov qilmay, butun mintaqadagi o'txo'r hayvonlarning tanasini shakllantirgan.

Bitta krokodil turi — butun qit'ada millionlab yillar davomida o'txo'rlarning o'lchamini belgilagan. Bu oddiy ovchilik emas, bu — ekotizim muhandisi.

Haqiqatan ham, krokodillarni "tirik qazilma" deb o'ylaymiz. Shakli o'zgarmagan, deyamiz. Bu qisman to'g'ri. Ammo ularning ekologik ahamiyati millionlab yillar davomida hayratlanarli darajada katta bo'lgan.

Xulosa

Keyingi marta hayvonot bog'ida krokodil ko'rsangiz (agar sizni yemoqchi bo'lmasa), bir daqiqa to'xtab, uning tarixini o'ylab ko'ring. Ular har doim zax qilib yotgan emas. Bir paytlar ular butun qit'aning hokimi bo'lgan.

Men shu ekotizimni ko'rishni juda xohlardim. Lekin... juda uzoq masofadan.