Qo‘y Boqquvchi Shoir Qanday Qilib Adabiyot Boshlanishiga Sabab Bo‘ldi
Taxminan 670-yilda, Angliyaning shimolida, bir qo‘y boqquvchi odam sigirlarini boqayotgan edi. U shu payt she’r yozishni boshladi. Bu she’r faqat to‘qqiz qatordan iborat edi va unda Xudoning yaratgan dunyosi haqida so‘z bor edi.
Bu to‘qqiz qator keyinchalik ingliz tilida yozilgan eng qadimiy she’r sifatida tan olindi.
Lotin Tilida Saqlangan
Bu she’rni o‘sha davrda tarixchi rohib Bede o‘z kitobiga kiritgan. Lekin u she’rni lotin tiliga tarjima qilib yozgan. Shuning uchun asl inglizcha matn faqat chetida yoki oxirida qolib ketgan.
Keyinchalik tadqiqotchilar yana bir nusxani topishdi. Bu nusxa Italiyaning Rim shahridagi kutubxonada saqlanayotgan edi.
Qadimiy Qo‘lyozma Qanday Topildi
Bu qo‘lyozma 800–830-yillarda yozilgan. U ko‘p marta boshqa joylarga ko‘chirilgan, urushlar davrida yo‘qolgan va oxir-oqibat olimlar uni 1975-yildan beri yo‘q deb hisoblagan.
Ammo kutubxona uni raqamli shaklga aylantirgach, tadqiqotchilar uni yana ko‘rishdi.
Nima Uchun Muhim
Bu nusxada inglizcha she’r lotin matnining o‘rtasida joylashtirilgan edi. Bu kichik ko‘rinadigan narsa emas. Bu shuni bildiradiki, odamlar o‘z tillarida yozilgan she’rni jiddiy qabul qilgan.
Oldindan faqat ikkita nusxa ma’lum edi. Ularning ikkalasida ham inglizcha she’r lotin matnining chetida qolib ketgan.
Raqamli Saqlashning Foydasi
Bu voqea shuni ko‘rsatadiki, qadimiy hujjatlarni raqamli shaklga o‘tkazish juda muhim. Chunki tadqiqotchilar Dunyoning har qanday nuqtasidan buni o‘qishi va yangi ma’lumot topishi mumkin.
Shuning uchun ham tarixiy hujjatlar saqlanib, onlayn joylashtirilishi kerak.