Shvedistondagi Sirli Kema Qoldiqlari: Yerning "Sakrash" Siri

Gap shundaki, bu Hollywood filmlarida bo'lishi kerak, lekin aslida Shvedistonda kun sayin sodir bo'lmoqda.

Nima Topildi?

Tasavvur qil: qurilish ishchilarisiz. Oddiy-ish, yer qazayapsiz. Va to'satdan... taxta parchalari. Qanchalik qiziq, to'g'ri, lekin bu oddiy taxtalar emas. Bu kemaning tuzilgan, egilgan tanasi.

Shunga o'xshash narsa Shvedistonda bir marta, ikki marta emas — olti marta sodir bo'ldi.

Oltita butun kemaning qoldiqlari. Katta kemalar. Dengizda suzgan haqiqiy kemaning.

Eng qiziq tomoni: ular okeandan kilometrlab uzoqlikda topildi. Bugungi kunda quruqlik bo'lgan joyda.

Bu Qanday Bo'lishi Mumkin?

Bu yerda ilm birinchi marta qiziq bo'la boshlaydi.

Minglab yillar oldin — ya'ni oxirgi muz davrida — Skandinaviya butunlay muz bilan qoplangan edi. Muz qatlami bir necha kilometr qalinlikda edi. Hamma bu og'irlik yerni pastga bosdi.

Keyin muz eridi.

Endi eslash kerak: yerni bir narsa bosganida, u qaytib ko'tariladi. Trambolinaga qo'lingizni bosganingizni tasavvur qiling. Qo'lingizni olib tashlaganingizda, u yana yuqoriga sakraydi. Ana shu.

Shvedistonda ming yillar davomida aynan shu sodir bo'ldi. Yerning pastga "chuqurlagan" qismi asta-sekin yuqoriga ko'tarilmoqda. Bu jarayon hali ham davom etmoqda — yil sayin bir necha santimetrga.

Dengiz Ham O'zgaradi

Bu nimani anglatadi?

Shvedistondagi qirg'oq chiziqi bugun, ming yil oldingidan butunlay boshqacha ko'rinadi. O'sha kemalar suvga cho'kkanida, suv juda ichkari kirgan edi. Hozir baland va quruq bo'lgan yerlar o'sha paytdaport va bandargoh bo'lgan.

Demak, bu "sirli" kemalar aslida umuman sirli emas. Ular faqat zamonaviy ko'z bilan "noto'g'ri" joyda — o'sha davr uchun esa joyi to'g'ri bo'lgan.

Bizga Nega Muhim?

Bu haqda o'ylab ko'r — sayyoramiz doimiy harakatda. Biz buni sezmaymiz, lekin yigit, u ishlayapti.

Arxeologlar uchun bu kashfiyotlar xazina topish bilan teng. Har bir kemaning hikoyasi bor — odamlar qanday yashagan, qanday sayohat qilgan, savdo qilgan.

Bizga esa oddiyroq dars: tarix oyoqlarimiz ostida. Har qanday qazish — bo'shliq keltirish, quvur o'tkazish, bog' yaratish — bu yerlarni ag'darish degani. Va kim biladi, ehtimol sizning hovlingiz ostida ham bir paytlar kema suzgan.

Keyingi marta xaritaga qarab, "shunaqa bo'lgan" deb o'ylashingizga yo'l qo'ymang. Shvedistonning sakrab chiqayotgan yerini eslang. Va uning suzmayotgan kemalarini.