Qadimiy Sir
1928-yilda nemis arxeologi Günther Roeder Misrning Hermopolis shahri yaqinida qazish ishlarini olib borayotgan edi. U katta bir topilma topdi – Ramses II ning haykali pastki qismi. Bu haykal dastlab 7 metr balandlikda bo‘lgan.
Ammo yuqori qismi topilmadi. 96 yil davomida qayerda ekanligi noma’lum bo‘lib qoldi.
2024-yildagi Katta Topilma
2024-yil mart oyida misrlik va amerikalik arxeologlar jamoasi nihoyat haykalning yuqori qismini topishdi. Ular uni qidirishga ataylab chiqmagan edi. Shunchaki yaqin atrofdan topilishi mumkin deb o‘ylashgan xolos. Va ular haq bo‘lishgan.
Saqlash Muammosi
Topish osonroq. Saqlash esa ancha qiyin. Hermopolis Nil daryosiga yaqin joylashgan. Shuning uchun yer ostidagi suv sathi yuqori. Qumdan yasalgan haykal vaqt o‘tishi bilan parchalanib ketishi mumkin edi. Lekin bu gal haykal yaxshi saqlangan edi.
Qo‘shimcha Topilma
Haykalning yuqori qismi 3,8 metr balandlikda edi. Ramses II ning boshida qirollik toji va ilon belgisi bor edi. Eng muhimi – unda ko‘k va sariq rang izlari saqlanib qolgan. Bu ranglar haykal qanday ko‘rinishi haqida ma’lumot beradi.
Qayta Birlashtirish
Endi arxeologlar haykalning ikki qismini birlashtirishni rejalashtirishmoqda. Bu taklif allaqachon rasmiy ravishda taqdim etilgan. Yaqin kelajakda 7 metrli haykal yana butun holda ko‘rinadi.
Nima Uchun Muhim?
Bu voqea arxeologiyaning qiziqarli tomonini ko‘rsatadi. Uzoq yillar davomida sirli bo‘lib kelgan narsa nihoyat topildi. Ba’zida oddiy taxmin ham katta natija beradi.