Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Qanotsiz qolgan samolyot: hech kim uchirmayotgan paytda nima sodir bo‘ldi

Qanotsiz qolgan samolyot: hech kim uchirmayotgan paytda nima sodir bo‘ldi

2026-05-19T19:05:07.123862+00:00

Avtopilot: Yordamchi yoki Xavf?

Tasavvur qiling: siz havo harakati boshqaruvchisisiz. Samolyot siz bilan bog‘lanishni to‘xtatdi. Hech qanday javob yo‘q. Hech qanday ko‘rsatma yo‘q. Faqat jimjitlik. 2023-yil 4-iyunda Tennessi shtatidan Long-Aylendga uchayotgan Cessna Citation samolyoti shunday vaziyatga tushib qoldi.

Uchish odatdagidek boshlandi. Samolyot balandlikka ko‘tarilib, yo‘nalish bo‘yicha harakat qilardi. Lekin 15 daqiqadan keyin kokpit jim bo‘lib qoldi. Uchuvchi hech qanday javob bermadi. Hech qanday buyruqni bajarmadi.

Qiziqarli tomoni

Samolyot o‘zini tutib turardi. Hech qanday keskin harakat yo‘q edi. Faqat to‘g‘ri va barqaror uchish. Bu holat juda oddiy ko‘rinardi — lekin aslida juda xavfli edi.

Aslida avtopilot boshqaruvni o‘z qo‘liga olgan edi.

Avtopilot nima?

Avtopilot oddiy vosita. U o‘ylamaydi. U faqat oldindan berilgan topshiriqlarni bajaradi. Masalan: "Bu balandlikni saqlab tur. Bu yo‘nalishda uch."

U mashinada tempomat kabi ishlaydi. Tezlikni saqlab beradi. Lekin to‘siqdan o‘tib ketishni bilmaydi. U foyarli vosita — uchuvchi boshqa ishlariga fokuslanishni o‘zlashtiradi. Lekin xavfli holatda — avtopilot faqat uning misli bo‘ladi.

34 ming fut balandlikda xavf

Tadqiqotlar natijasiga ko‘ra, samolyot 34 ming fut balandlikka ko‘tarilgan. Keyin kabinadagi bosim pasayib qoldi. Yuqorida havo siyrak. Oxygen kerak.

Uchuvchi kislorod niqobini olish kerak edi. Lekin niqob oldindan o‘rnatilmagan edi.

Kislosiz holatda — gipoksiya boshlanadi. Bu holatda odam charchaganlik va q verw

#aviation safety #autopilot #cabin pressurization #hypoxia #air traffic control #aircraft accident investigation #2023 cessna citation crash