Montenegro tog'larida kashf etilgan kichkina, ammo ajoyib qo'ltiqchilar

Sizga Montenegrodan qiziq xabar bor. Olimlar yaqinda juda ham kichkina qo'ltiqchilar topishdi. Ular shu qadar kichkinainki, besh-oltitasini bosh barmog'ingizning chetiga joylashtirsa bo'ladi.

Qobig'ida eshik bor

Bu hasharotning qobig'i 6 millimetr chamasida. AAA batareyasi qalinligi — tasavvur qiling. Mayda-chuydagina mavjudot. Lekin qiziq tomoni — qobig'ida doira shaklidagi disk bor. Bu disk dumga yopishgan. Qo'ltiqcha xavf sezsa yoki uxlashga jazaja — ichiga kiradi va klk — eshik yopiladi. Teshik zichlanadi. Tuyg'u shundaki, ko'pchilik quruqlikdagi qo'ltiqchilarda bunday narsa yo'q. Ular doim ochiq. Bu ikki tur esa — o'ziga qamoq. O'ziga shift.

Yana bir g'alati joy: ko'zlari. Oddiy qo'ltiqchalarda ko'zlar boshidagi ingichka sapaqchalar uchida turadi. Bu turdagi qo'ltiqchalarda esa ko'zlar boshning yon tomonida. Tabiat birpasda dizaynni o'zgartirib qo'yganday.

Odatiy odamlar — katta kashfiyot

Bu yerda meni xursand qiladigan narsa bor: yangi turlarni odatiy odamlar topgan. Olimlar emas — sayyohlar, talabalar, tabiatsevarlar. Taxon Expeditions tashkiloti ekspeditsiyalar uyushtiradi, odamlar ro'yxatdan o'tadi va borib tadqiqot qiladi.

2018-yildan 2025-yilgacha jamoa Montenegrodagi Durmitor milliy bog'i va Komarnica kanyonini o'rganadi. Ular bu qo'ltiqchalarni bir necha joydan topishadi. Ammo bir zumda anglamaydiki — bu yangi tur. Keyin labaratoriyada tekshirish, genetik tahlil — voqealar aniq bo'ladi.

Bir ishtirokchi — Yanin Byuzman. Niderlandiyadan kelgan musiqachi. U ekspeditsiyaga qatnashadi va shunchalik qiziqib qoladiki, oxirida ilmiy maqolani yozishda muallif bo'lib qatnashadi. Sayyohdan olimga bir sayohatda aylangan — bu juda zo'r emasmi?

Nom qo'yish

Turdagi nomlarni joy nomlari bilan atashgan. Cochlostoma dobrido — Durmitor cho'qqilaridagi Dobri Do yaylovi sharafiga shunday nom olgan. Cochlostoma komarnica — Komarnica kanyonidan olingan.

Nom qo'yish jarayoni lagerda ovoz berish bilan bo'lgan. Qiziq tasavvur qiling: loy, charchagan odamlar yig'ilib, bu qo'ltiqchalarga nom o'ylayapti. "Men Dobri Do deb hisoblayman!" "Yo'q yo'q, Komarnica-chi?" "Yo'q, Greg, Dobri Do allaqachon bor-ku—"

Uyiga xavf

Lekin bu yerda hikoya biroz xafa qiladi.

Cochlostoma komarnica yashaydigan Komarnica kanyonida gidroelektr stansiyasi qurmoqchi. Agar qurilma bo'lsa, bu yoqimli daryo kanyoni suv ostida qoladi. Va hamma narsa — shu yerda yashovchi barcha jonzotlar ham. Hali kashf etilmagan turlar ham.

Montenegro Ekologlar Jamiyatidan biologi Jovana Djokich aniq aytadi: "Bu harom daryo kanyonini va uning barcha tirikligini yo'q qiladi — jumladan, hali ilmga ma'lum bo'lmagan ko'plab turlarni."

Va mana shu narsa meni chuqur o'ylantiradi: biz yaqinda topgan turni olib qarang. Ilmga bir hafta oldin noma'lum edi. Va allaqachon — umumiy inglizcha nomini ham qo'ymagan paytda — uning uyi yo'q bo'lishi mumkin.

Montenegro Ekologlar Jamiyati Komarnica kanyonini Durmitorning UNESCO Butun dunyodagi merosi ro'yxatiga kiritishni va gidroelektr rejalarini bekor qilishni talab qilmoqda. Ular asosli fikr aytadiki, "gidroenergiya bunday noyob ekotizimni buzsa, yashil va barqaror emas."

Nega bu muhim

Bu hikoyada meni eng ko'p ta'sirlantiradigan narsa: Yevropada hali yangi turlar topilyapti. Amazon o'rmonlarida emas. Osiyo nodira qalalarida emas. Yevropada — eng yaxshi o'rganilgan qit'alardan birida.

Bu ikki narsani aytadi. Birinchidan, o'z sayyorasini hali yaxshi bilmayapmiz. Ikkinchidan, o'rganmagan joylarimiz — ularni saqlashga arzigulik. Chunki faqat Komarnica kanyonida yuzlab — ehtimol minglab — biz ko'rmagan jonzotlar yashaydi. O'z kichkina hayotini kechiradi. Bir necha yildan keyin bo'lmasligi mumkin bo'lgan kanyonda.

Bu ikki kichkina qo'ltiqcha — o'z ajoyib qop-eshiklari bilan — eslatadi: ajoyiblik muhim bo'lishi uchun katta bo'lishi shart emas. Ba'zan 6 millimetr, qora-qura, ohaktosh tosh ustida o'tirgan bo'ladi. Montenegrodek.

Keling, bu kichkinagina do'stlarimizning qaytib keladigan uyi bo'lsin.