Betondan osmonni qutqarish mumkinmi?

To'g'risi, bu gapni eshitganingizda kulgili tuyulishi mumkin. Beton — bu yo'llar va uylar qurilishida ishlatiladigan oddiy material. U qanday qilib global isishga yordam berishi mumkin?

Lekin bir soniya, jiddiy bo'lib qaraylik. Sement ishlab chiqarish — bu Yer yuzidagi eng yirik ifloslanish manbalaridan biri. Xalqaro tadqiqotlarga ko'ra, sement sanoati butun dunyodagi CO2 chiqindilarining 8 foizini hosil qiladi. Bu raqam juda katta.

Mana shuning uchun hind olimlarining yangi kashfiyoti menga juda qiziqarli ko'rindi. Mepco Schlenk Engineering College'dagi jamoa betonni shunday o'zgartirdiki, u endi atrof-muhitni ifloslantirmasdan, balki uni tozalaydi.

Ikki xil ingredient

Dr. Srinivasan Revathi boshchiligidagi guruh ikkita maxsus material tanladi:

Seolit — bu tabiiy mineral bo'lib, ichida milliardlab kichik tuynuklari bor. Uni kichkina gubka sifatida tasavvur qiling. Shu tuynuklar CO2 molekulalarini ushlab qolish uchun ideal.

Bambuk biochari — bu bambukdan tayyorlangan ko'mir bo'lib, o'zining murakkab tuynukli tuzilmasiga ega.

Ikkala materialning umumiy jihati: ularning katta sirt maydoni CO2 ni yutish uchun ayniqsa mos keladi.

Zo'ri — ZB5 formulasi

Olimlar turli nisbatlarni sinab ko'rdilar. Natijada ZB5 deb atalgan optimal aralashma topildi: 50 foiz seolit va 1 foiz bambuk biochari.

Bu aralashma ajoyib natijalar berdi:

| Xususiyat | Qiymat | |-----------|--------| | Bosimga chidamlilik | 38.49 MPa — odatiy betondan 7.5% kuchliroq | | Taranglikka chidamlilik | 4.39 MPa — 15% yaxshiroq | | CO2 yutish tezligi | Kuniga 1.2 gramm | | Karbon kirish chuqurligi | Bir haftada 15 mm |

15 foizlik taranglik yaxshilanishi alohida muhim. Oddiy beton taranglikka zaif — shuning uchun unga po'lat sterjenlar qo'shamiz. Qo'shimchaarsiz bunday yaxshilanish — bu katta muvaffaqiyat.

Qanday ishlaydi?

Seolit va sement birga zich bog'lanadi. Bambuk biochari esa qattiq zarrachalar qo'shadi. Natijada material butunlay zich va mustahkam bo'lib qoladi.

CO2 yutish mexanizmi oddiy: tuynukli tuzilma CO2 molekulalarini ichida qoldiradi. Beton shunchaki gazni yutib oladi va saqlaydi.

Qayerda qo'llash mumkin?

Dr. Revathining fikricha, bu beton ayniqsa iflos hududlarda foydali bo'lishi mumkin:

• Shahar yo'llari — ustidan mashinalar yurganida, ularning chiqindilarini yutadi
• Avtomagistral devorlari — yaqinidagi havodan CO2 ni tozalaydi
• Kanalizatsiya quvurlari — o'z ishini qilarkan, karbonni tutib qoladi

Endi beton faqat qurilish materiali emas — u havoni tozalovchi vositaga aylanadi.

Lekin shoshilmaslik kerak

Bu hali yangi texnologiya. O'zlari ham "konsepsiya tasdig'i" deb atashadi. Ya'ni — hali ko'p ishlar qilinishi kerak.

Keling, qanday savollar bor:

• Uzoq muddatli bardoshlik qanday? 10-20 yildan keyin ham CO2 yutadimi?
• Turli iqlim sharoitlarida ishlaydimi?
• Tijorat miqyosida ishlab chiqarish mumkinmi?
• Narxi qancha turadi?

Nima uchun bu muhim?

Menimcha, eng muhimi — bu yondashuvning o'zi.

Biz odatda qurilish materiallarini faqat texnik vazifa uchun ishlatamiz. Ular shunchaki turadi va xizmat qiladi. Lekin agar har bir inshoot atrof-muhitni tozalasa-chi? Agar shaharlarimiz faqat yashash emas, balki tabiatni davolash markazlari bo'lsa?

Bu g'oya menga juda umidli ko'rinadi.

Qurilish sanoati o'sib boradi. Biz ko'proq yo'llar, ko'priklar, uylar quramiz. Shunday ekan, nega shu inshootlarni bir vaqtning o'zida tabiatga foydali qilmaylik?

Kuchliroq beton va sofroq havo bir joyda — bu biz kelajagimiz uchun yaxshi belgi.

Siz nima deb o'ylaysiz? Yo'ldan yurganingizda, u havoni tozalayotganini bilsangiz, boshqacha his qilarmidingiz? Fikrlaringizni yozing!

Manba: ScienceDaily