Quyosh nuri bilan kvant kamerasi
Quyosh nuri bilan kvant optikasi tajribasini o‘tkazish mumkinligi haqidagi ma’lumot meni hayratda qoldirdi. Odatda bu ishlar uchun maxsus lazer kerak bo‘ladi. Lekin hozir olimlar oddiy quyosh nuridan ham foydalanishni o‘rgandilar.
Lazer muammosi
Avvalgi yillarda kvant tajribalari uchun juda barqaror va kuchli lazer kerak edi. Bu lazerlar qimmat turadi. Ular uchun maxsus xona va doimiy parvarish talab qilinadi. Shuning uchun bu tajribalar faqat laboratoriyalarda o‘tkazilardi.
Oddiy yorug‘lik ham ishlaydi
Keyinchalik olimlar aniqladilar — lazer darajasida toza yorug‘lik shart emas. Oddiy, biroz tartibsiz yorug‘lik ham kvant juft fotonlar hosil qilishi mumkin. Bu kashfiyot yangi savol tug‘dirdi: quyosh nuridan ham foydalana olamizmi?
Quyosh nuri doimiy o‘zgarib turadi. Kuchayib, susayib, bulutlar orqali o‘tadi. Lekin bu muammo emas. Quyosh nuri bepul va hamma joyda bor. Shu sababli olimlar quyoshdan kvant tajribalar uchun yorug‘lik sifatida foydalanishni o‘yladilar.
Xitoydagi tajriba
Xiamen universiteti olimlari quyosh nuridan foydalanish uchun maxsus tizim yasashdi. Ular quyoshni kuzatuvchi qurilma yasab, uni 20 metrli optik tolaga uladilar. Bu tola yorug‘likni qorong‘i xonaga olib keladi. Keyin yorug‘lik maxsus kristalga tushib, kvant juft fotonlar hosil qiladi.
Tajriba muvaffaqiyatli o‘tdi
Tajriba muvaffaqiyatli bo‘ldi. Quyosh nuri chaqnab turibga ham kvant juft fotonlar hosil qiladi. Olimlar bu fotonlarni kvant fotografiyasi uchun ishlatib, rasmlar yaratdilar. Rasmlar sifati juda yaxshi — 90.7% ko‘rinadigan. Bu raqam lazer bilan bajarilgan misolga yaqin — 95.5%.
Bu kashfiyot nimaga kerak
Bu kashfiyot bir nechta foyda beradi:
- Toqqa va cho‘lga kvant kamerasi olib borish mumkin. Ular uchun elektr energiyasi shart emas.
- Kosmosda kvant asboblari ishlatish mumkin. Bu kosmik kemalarga yengilroq foyda beradi.
- Bezbek energiya manbai — quyoshdan foydalanish imkoni bor.
Kelajakda nima bo‘ladi
Olimlar hali bu tizimni yanada takomillashtirish mumkin deb hisoblaydilar. Quyosh yorug‘likni yaxshiroq yig‘ish, kristalni yaxshilash va sun’iy intellekt yordamida rasmlar sifatini oshirish mumkin.
Bu kashfiyot faqat labaratoriyalarda emas, hamma joyda kvant texnologiyasini imkoni bor deb ko‘rsatadi.