Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Saratonning ham dushmani, ham yordamchisi bo'lgan oqsil

Saratonning ham dushmani, ham yordamchisi bo'lgan oqsil

2026-10-17T21:15:16.553624+00:00

Akademiya: Biror nimani dushman quroliga aylantirish

Sizga g'alati bir tadqiqot haqida gapiraman. Star Wars qaragan bo'lsangiz, yoddasiz — "Kuch" yaxshi va yomon tomonlarga ishlatilishi mumkin. Xuddi shuning o'zi biologiyada ham sodir bo'libdi.

Cold Spring Harbor Laboratory olimlari PPARD deb ataladigan oqsilni o'rgandilar. Bu oqsil xafaqon hujayralarida ko'p uchraydi va o'simlikka yordam beradi. Lekin ildizi shundaki, agar shu oqsilni immun hujayrlarida faollashtirsangiz, ular xafaqon hujayrlarini yo'q qilishda super qudratli bo'lib qoladi.

Bu qanday ishlaydi? PPARD hujayralarga yog'ni yoqib, energiya olishni buyuradi. Xafaqon hujayralar shu usulda tez o'sadi. Ammo olimlar bu jarayonni immun hujayralari foydasiga o'girishdi. Natijada immun hujayrlari ham yog'ni yaxshi yoqadigan bo'lib qoldi — va tumorlarga hujum qilishda ancha maydonga chiqdi.

Olimlar bu usulni kuchaytirilgan CAR T hujayrlar bilan sinab ko'rishdi. Bu texnologiya allaqachon ayrim xafaqon davolarida ishlatiladi. Tajriba natijalari hayratlanarli — tumorlar o'sishi sekinlashdi va ba'zi hollarda to'xtadi.

Nima uchun bu muhim?

Birinchi galda, tadqiqotchilar kolorektal xafaqon ustida ko'p ishladilar. Bu xafaqon turi 50 yoshdan yosh odamlarda o'lim qiladigan birinchi sabab bo'lib qoldi. Chemoterapiya va immunoterapiya samarasiz bo'lib qolsa, bemorlar ko'pincha imkoniyatsiz qoladi. Bu kashfiyot yangi yo'l ochishi mumkin.

Ammo bu yetarli emas — qiziq tomoni shundaki, usul ko'krak, tuxumdon xafaqonlari va melanomada ham ijobiy natijalar ko'rsatdi. Ya'ni bir texnologiya turli xil xafaqon turlariga qarshi ishlashi mumkin.

Bundan boshqa kasalliklarda ham foydalanish mumkinmi?

Olimlar shu yondashuvni endometrioz kabi holatlarda sinab ko'rishni rejalashtirmoqda. Bu millionlab ayollarni azoblaydigan og'riqli kasallik va hozirgi davolash usullari juda kam.

Xulosa

Albatta, bu hali boshlang'ich bosqich. Hali bemorlarda sinanmagan. Lekin fan asoslari mustahkam, natijalar ijobiy va eng muhimi — bu g'oya o'ziga xos. Xafaqon o'zi foydalanadigan narsani unga qarshi burab yuborish — bu yangi fikrlash usuli.

Tadqiqotchi Semir Beyazning so'zlaricha, bu kashfiyot muzlik uchining uchidan boshqa narsa emas. Immonoterapiyani yangi usullar bilan boyitish imkoniyatlari hali ko'p.

Fan ko'pincha bizni hayratda qoldiradi, rostan ham.

#cancer research #immunotherapy #colorectal cancer #medical breakthroughs #cell biology