Ikkinchi Jahon Urushining Eng Katta Sirli Xazinasi

Sizga bir qiziq tarixni aytib bermoqchiman. Balki eshitgan boʻlsangiz kerak, balki yoʻq — lekin ishonchim komilki, bu voqea sizni hayratda qoldiradi.

1944-yil. Yapon suv osti kemasi

Tasavvur qiling: urush davom etayapti. Yaponiya suv osti kemasi otlanadi — yengil emas, ogʻir. Ichida taxminan 2,2 tonna oltin, bugungi kunda esa bu 100 million dollardan oshiq pul. Maqsad — Germaniyaga yetkazish va nemislardan ilgʻor texnologiya almashish.

Klassik josuslik filmi, toʻgʻrimi? Lekin bu haqiqatan ham boʻlgan.

Yaponiya harbiy-dengiz kuchlari I-52 kemasi 1944-yil 10-martda Kure portidan joʻnab ketdi. Ichida oltindan tashqari volfram, molibden, afyunk, kofein, xinin, kauchuk va qalay ham bor edi. Barchasi sir tutilgan holda — fransuz qirgʻoqlari yaqinida nemis suv osti kemasi bilan uchrashuv rejalashtirilgan.

Amerikaliklar esa hammadan xabardor edi. Ularning shifoklari va razvedkachilari Yaponiya xabarlarini yoʻqqan, marshrutni aniqlagan. Xatolar yoʻl qoʻyilgan.

Hujum

Amerika harbiy-dengiz floti USS Bogue samolyotlar tashuvchisi yoʻlga chiqdi. Unda Jesse D. Teylor ismli kapitan bor edi — Grumman Avenger bombardimonchi samolyotida uchardi.

Teylor keyinchalik 2000-yilda National Geographic hujjatli filmida voqeani shunday tasvirladi: radioda signal paydo boʻldi, yorugʻlik snaryadlari tashlandi, suv osti kemasi parraklarining tovushi eshitildi va torpedo yoʻllandi.

Amerikaliklar aniq ishonch hosil qilish uchun yana bir torpedo tashlandi. Teylorning oʻzi keyinchalik shunday dedi: "Biz uni tutdik!"

Ertasi kuni USS Janssen kreysereti hodisa joyiga keldi. Suv yuzida ipak parchalari, sandalet, tonnachalar kauchuk va... inson qoldiqlari. Kema yoʻqolgan.

Lekin asosiy savol: oltin qayerda?

Odamning jasorati

Yillar oʻtdi. Hammalar oltin yoʻqolgan deb oʻylardi. 17 ming fut chuqurlikda — bu deyarli erishib boʻlmaydigan masofa.

Keyin Pol Tidvell paydo boʻldi.

Vetnam urushi qatnashchisi, malakali suv osti gʻavvomi. U I-52 ni topishga oʻta xohishli edi. Arxivlarda oʻnlab yillar oʻtkazdi — Kongress kutubxonasi, Milliy arxiv, harbiy-dengiz muzeylari. Minglab sahifa hujjatlarni koʻrib chiqdi.

Koʻpchilik bir oydan keyin voz kechardi. Tidvell yillar davomida davom etdi.

Va nihoyat — omad. Milliy arxivda yaqinda oshkor qilingan hujjatlar, razvedka hisobotlari va dushman radio xabarlari unga toʻgʻri yoʻlni koʻrsatdi: Barbados va Kayp Verde orollari orasida.

1995-yil. Kema topildi

Tidvell investorlarni ishontirdi, million dollar oshiq mablagʻ yigʻildi. Rus okean kemasi ijara qilindi va izlanish boshlandi. Haftalar oʻtdi, natija yoʻq.

Soʻng Nauticos kompaniyasi va uning asoschisi Devid Jourdan qoʻshildi. U muhim taklif bilan chiqdi: navigatsiya yozuvlari xato. Qidiruv rayonini oʻzgartirish kerak.

1995-yil 2-mayda — voqea sodir boʻldi. Suv ostida gʻayrioddiy narsa paydo boʻldi. I-52, 17 ming fut chuqurlikda.

17 ming fut — bu yerda tasavvur qilish qiyin. Mutlaqo qorongʻi, mutlaqo begona olam.

Oltin qayerda?

Mana shu yerda voqea achinarli boʻlib qoladi.

Kemani topish — bir ish. Ichidagilarni olish — butunlay boshqa. Uch yil oʻtgach, Tidvell chuqur suv kemalari bilan qaytib keldi. Lekin baʼzi qismlar hali ham yetib boʻlmaydigan holatda.

Va bugungi kungacha oltin shu yerda. Balki.

Sizga toʻgʻrixoʻr aytaman — bu tarixni birinchi marta eshitganimda, darhol "buni film qilish kerak" deb oʻyladim. Lekin keyin tushundim: haqiqiy voqea har qanday Gollivud ssenariysidan qiziqroq.

Bu — urush josusligi, eng zamonaviy texnologiya va insonning bitmas-tugar jasoratining uchrashuvi.

Siz nima oʻylaysiz? Oltinni topishga harakat qilish kerakmi? Yoki okean sirlari orasida qoldirish yaxshiroqmi?

Fikringizni pastda yozing — bu haqda gaplashaylik.