Amerika 80 ta shahar blokiga teng zavod qurdi

Urush paytida "bunga erishib bo'lmaydi" deyilgan loyihalarni eshitganmisiz? Hammasi "yo'q, mumkin emas" deb aytadi, lekin baribir qurib berishadi. Mana shunday bir zavod haqida gaplashamiz. Bu boshqa hikoyalarni kichraytirib yuboradi.

1943-yil noyabr. Ikkinchi jahon urushi davom etmoqda. Amerikaga samolyot motorlari kerak, juda ko'p. Kichik ustaxonadek emas, bitta bino 80 aktrga cho'zilgan. Taxminan 50 ta shahar blokini bir tom ostiga olgan.

Aqlni aylantiradigan o'lcham

Asosiy binoning bir chetidan ikkinchisiga ko'rish uchun ishchilar durklop ishlatishgan. Tutun yoki tuman emas, shunchaki masofa juda uzoq edi.

Avtomobil va samolyot sanoati mutaxassislari hayratda qolgan. Ular katta loyihalarga o'rganib qolgan edi. Bu bino Pentagon binosidan ham kengroq. Chikagodagi Merchandise Martdan ham kattaroq.

Mashhur Willow Run zavodini shu yerga solib qo'ysangiz, atrofida 20 ta beysbol maydonchoni sig'dirasiz. Bir o'ylab ko'ring.

Qanday qurishdi?

Asosiy mo''jiza o'lchamda emas, tezligida. 1942-yil iyun – poydevor qazildi. 12 oyda barcha binolar tayyor. 14 oyda motorlar ishlab chiqarish boshlandi.

An'anaviy usul o'rniga, g'ildirakli shakllar ishlatdilar. Yozuvchi "yog'och ot" deb ta'riflagan. Ular beton quyib, oldinga siljiydi. Bir bo'lim tugagach, nasoslar suvni tortib oladi. 3-7 daqiqada piyoda yurishga tayyor bo'ladi. 8 daqiqada keyingi joyga o'tadi.

Bir muhandis: "80 aktrni qoplashdan keyin to'xtamadik. Butun mamlakat bo'ylab davom ettirardik", deb hayajonlangan.

Raqamlar hayratlanarli

Qurilish cho'qqisida har kuni 150 vagon qum, tsement, tosh kelgan. 800 yuk mashinasi material yetkazgan. Beton miqdori – 30 metr balandlikdagi 30 metr tomonli kub yasasa bo'ladi.

Yangi usulda armatura poezdi yarmiga kam sarflagan. Qutqargan po'lat – 14 ta esminets va 600 tank yasashga yetadi. Urushda bu ajoyib tejamkorlik.

Nima ishlab chiqarardi?

Bu zavod tayyor qismlarni yig'mas, xomashyoni – po'lat, alyuminiy, magniy – olib, tayyor motorlar chiqarardi. Dunyodagi yagona shunday joy. Cho'qqida haftasiga minglab motor.

Wright motorlari – 18 silindr, 2000 ot kuchi. Berlin va Tokioga og'ir bombalar tashiydigan bombardimonchilar uchun. Muhim bo'lgani uchun 6 km panjara bilan o'ralgan, ko'p joy "taqiqlangan".

Nega muhim?

Jurnalistlar "Gitler bosh og'rig'i" deb atagan. Bu o'n yillik sekin loyiha emas. Inqirozda "hozir kerak, toping" deyishdi va topdilar.

Qurilish usullarini o'zgartirdilar. Minglab ishchi, yuzlab muhandisni boshqardilar. Natija – imkonsiz tuyulgan narsa.

16 ming ishchi, 1400 muhandis bilan ham bo'sh joy qolgan. 13 ming mashina to'xtash joyi, eng kattasi butun blok kengligida.

Bu shuni ko'rsatadi: resurs, iste'dod va qat'iyat bir tomonga yo'nalganda, ajoyib natija beradi. Tarixning qorong'u sahifasidan ilhom.

Bugun texnologiya yaxshiroq, lekin "imkonsizni quraylik" kayfiyati qoldimi? Mana asl saboq – millat bir maqsadga kirishganda nima bo'lishi mumkin.

Manba: https://www.popularmechanics.com/military/aviation/a71178454/hitler-headache-engine-factory