Kiedy martwy człowiek stał się legendą

Wyobraź sobie taką scenę: grudzień 1948 roku, plaża w Somerton Park w Australii. Nagle jakaś para spacerowiczów widzi siedzącego mężczyznę. Opiera się o mur przeciwpowodziowy, nogi założone na nogę. Wygląda, jakby po prostu odpoczywał.

No dobra, brzmi niegroźnie, prawda?

Tylko że ten facet nie odpoczywa. Ten facet nie żyje.

Facet bez twarzy

Policja przyjechała na miejsce i zaczęła przesłuchiwać świadków. I тут zaczęły się schody. Nikt go nie rozpoznawał. Żadnego wujka Franka, żadnego sąsiada Tadka. Pustka.

Ale to dopiero początek jazdy.

Kiedy gliniarze sprawdzili jego ubrania, znaleźli coś niepokojącego: wszystkie metki były usunięte. Każda jedna. Te same metki, które znaleźli w walizce na dworcu kolejowym sześć tygodni później. Ktoś celowo pozbył się wszystkiego, co mogłoby zidentyfikować tego gościa.

A najlepsze? Nikt nie wiedział, jak umarł. Żadnych ran postrzałowych, żadnych kłutych ran, żadnych śladów uduszenia. Koroner stwierdził, że ciało było w doskonałej kondycji — jak u sportowca. Ich typ? Trucizna. Tylko że w organizmie nie znaleźli żadnych śladów.

Po prostu... martwy. Bez wyjaśnienia.

Papier, który zmienił wszystko

I tutaj historia robi się naprawdę dziwna.

W maleńkiej kieszonce spodni (tej w kieszonce, tej, z której nikt nigdy nie korzysta) znaleźli skrawek papieru. Kawałeczek, oderwany od czegoś większego.

A na nim dwa słowa: "Tamam Shud"

Te słowa pochodzą z Rubaijat Omar Chajjam i oznaczają "koniec". I nie, nie były odręcznie napisane — zostały wyrwane z ostatniej strony konkretnej książki.

Policja namierzyła egzemplarz, z którego pochodził ten fragment. W środku, na tylnych stronach okładki, znalazła wgłębienia — jakby ktoś mocno pisał i ślady tego zostały w papierze.

Pięć linijek tajemniczych liter. Zero sensu. Lingwista komputerowy próbował złamać szyfr w 2014 roku i poddał się. Jego teoria? To prawdopodobnie jakaś osobista skrótowowa — coś, co mogło mieć sens tylko wtedy, gdybyś miał te słowa świeżo w pamięci.

Szczerze? To wyjaśnienie jest prawie straszniejsze niż tajny kod szpiegowski.

Od nierozwiązywalnego do... prawie rozwiązanego

Przez dziesięciolecia wyglądało na to, że Somertonski Człowiek dołączy do grona D.B. Coopera, Jimmy'ego Hoffy i osadników z Roanoke — słynne zagadki skazane na pozostanie nierozwiązanymi, przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Ale w 2021 roku pojawiła się nowoczesna technologia DNA.

Ekshumowano ciało. Zespół pod kierownictwem Dereka Abbotta (inżynier biomedyczny z University of Adelaide) i genealożki Colleen Fitzpatrick wziął się do roboty. Użyli tej samej metody dopasowywania genealogicznego DNA, która pomogła złapać Złotego Stanowego Zabójcę — wrzucili dane genetyczne na strony pokroju GEDmatch i zaczęli grać w genetycznego detektywa.

Fitzpatrick porównuje to do sudoku. Znajdujesz jedną liczbę, potem kolejną, potem następną, i powoli obraz się składa.

A jaki obraz się wyłonił? Somertonski Człowiek to Carl "Charles" Webb, inżynier elektryk i twórca przyrządów, który najwyraźniej lubił poezję i obstawianie koni. (Ten tajemniczy szyfr? Może wcale nie wiadomość szpiegowska — może po prostu notatki o wyścigach.)

Abbott twierdzi, że jest pewien w 99,99 procent. Australijska policja czeka tylko na oficjalne zamknięcie sprawy i złożenie raportu.

Dlaczego tak nas to fascynuje?

Szczerze mówiąc, myślę o tej sprawie dość często. Jest w tym coś głęboko ludzkiego — nasza fascynacja takimi zagadkami. Opowiadamy historie o nieznajomych bez twarzy, zaszyfrowanych wiadomościach i niewyjaśnionych śmierciach od początku istnienia opowieści.

Może to dlatego, że te tajemnice przypominają nam, że życie jest dziwne i pełne pytań, na które nigdy nie poznamy odpowiedzi. Albo może po prostu kochamy układanki — tę satysfakcję z patrzenia, jak wszystkie elementy wreszcie do siebie pasują po dekadach frustracji.

Cokolwiek to jest, cieszę się, że Carl Webb — kimkolwiek naprawdę był — wreszcie odzyska swoje imię po 80 latach bycia tylko "Somertonskim Człowiekiem".

Niektóre zagadki nie są przeznaczone do rozwiązania. Ale ta? Ta dostała swój koniec.