Dağın Eteklerindeki Sessiz Kahramanlar

Şunu itiraf etmeliyim: St. Helens Yanardağı'nın iyileşme sürecinde cepler sincaplarının nasıl bir rol oynadığını duyduğumda epey şaşırdım. Bu hayvanları hep bahçemizdeki zararlılar olarak düşünmüştüm. Meğer ekolojik süper kahramanlar olabilirlermiş.

Şöyle düşün: 18 Mayıs 1980. St. Helens, modern tarihte yaşanan en güçlü volkanik patlamalardan birini gerçekleştiriyor. Kraterin çevresindeki yaklaşık 16 kilometrelik alan tamamen yok olmuş. Ağaçlar yerle bir olmuş, toprak külle örtülmüş, hayat belirtisi kalmamış. Kıyamet gibi bir manzara.

Beklenmedik Kurtarıcılar

İşte burası ilginçleşiyor. Araştırmacılar bu tahrip olmuş arazinin iyileşmesini izlerken, yeraltında garip bir şeylerin döndüğünü fark ettiler. Yanağındaki cepleriyle tanıdığımız küçük, tünel kazan memeliler—cepler sincapları—sessizce muhteşem işler başarıyorlardı.

Bu küçük yaratıklar hayatlarının büyük bölümünü tünel kazıp toprakla uğraşarak geçiriyorlar. Ve aslında tam da iyileşen bir ekosistem için gereken şey bu. Sürekli kazma faaliyetleri sayesinde:

• Besin maddelerini ölmüş toprağa geri karıştırıyorlar
• Su kanalları açarak yerin derinliklerine süzülmesini sağlıyorlar
• Bitki tohumlarını hareket ettikçe çevreye yayıyorlar
• Toprak yapısını iyileştirerek yeni bitkilerin kök salmasına olanak tanıyorlar

Neden Önemli Bu Kadar

Beni gerçekten şaşırtan şey, bu hikayenin "zararlı" kavramını nasıl alt üst ettiği. Biz enerjimizi bu hayvanları bahçemizden uzak tutmaya harcayıp onları sadece başımızın belası görüyoruz. Ama St. Helens'in patlama sonrası gibi felaket bir arazisinde, aynı davranışlar iyileşme için vazgeçilmez hale geliyor.

Araştırmacılar, aktif sincap popülasyonlarının olduğu bölgelerin, bu küçük mühendislerin bulunmadığı yerlere kıyasla çok daha hızlı恢复了生物多样性 olduğunu tespit etmiş. Her canlının büyük düzende bir yeri olduğunun güzel bir örneği bu—hele sevmediğimiz türler bile olsa.

Doğanın Dayanıklılığı

Bu hikayede en çok sevdiğim şey, doğanın direnci hakkında öğrettikleri. Her şey yok edilmiş ve umutsuz göründüğünde, hayat bir yolunu buluyor. Bazen en beklenmedik köşelerden geliyor—küçücük bir sincap gibi, aslında görünüşte yıkıcı ama daha büyük ölçekte yapıcı bir alışkanlığa sahip olan bir yaratıktan.

St. Helens çevresindeki ekosistem bugün gelişiyor ve birçok faktör buna katkıda bulunmuş olsa da, mütevazı cepler sincapları hak ettiği takdiri görmeyen bir destek rolü üstlendi. Bu da insanı düşündürüyor: Acaba hangi "zararlılar" dünyamızın sessizce işleyişini sağlıyor?

Belki bir dahaki sefere bahçenizde bir toprak yığını görünce biraz daha farklı bakarsınız. O sincaplar görünmezde önemli işler başarıyor olabilir.