Suv o'ylagandek oddiy emas

Suvni yaxshi bilaman deb o'ylaysizmi? Ichasiz, yuvinasiz, suzib yuribsiz. Lekin olimlar 130 yildan beri boshini qotirib o'tirmoqda. Chunki suv boshqa suyuqliklar qoidasiga bo'ysunmaydi.

Keling, suvning g'alati tomondalarini ko'rib chiqaylik.

Suvning g'alati kuchlari

Suyuqliklarning xususiyatlarini yozib chiqsangiz – yuzaki kuchlanish, zichlik, isitish energiyasi – hammasi oddiy. Harorat o'zgarsa, bosim oshsa, hammasi bashorat qilinadigan tarzda o'zgaradi.

Suv esa boshqacha. U 66 ta xususiyatda boshqa suyuqliklardan farq qiladi. Muz parchalarigiz suvda cho'kmay, suzadi (muz suyuq suvdan engilroq bo'lgani uchun). Qaynash harorati yuqori. Issiqlik sig'imi katta.

Eng ajablanarlisi: 4 daraja Selsiyda eng zich bo'lib, keyin sovug'ayotganda engillashadi. Bu oddiy narsaga o'xshamaydi.

Sirli holat

Olimlar uzoq vaqt taxmin qilishdi: suv bir vaqtda ikki xil shaklda bo'lishi mumkinmi? Bu "suyuqlik-suyuqlik kritik nuqtasi" deb ataladi.

Matematika shuni ko'rsatardi, lekin suv tez muzlaydi. O'lchashga ulgurmasdan muz bo'lib qoladi. Arslon oviga o'xshaydi – ko'rinmaydi.

Kutilmagan kashfiyot

Stokgolm olimi Anders Nilsson va jamoasi X-nurlari lazeridan foydalandi. Bu oddiy kameradan farqli – oqib o'tuvchi o'qni suratga oladigan supertez qurilma.

Ular suvning ikki xil suyuq holatini ko'rdilar. Biri zichroq. Ular birlashadigan harorat: taxminan -63 daraja Selsiy.

Endi bu haqiqat. O'lchanadi. Tasdiqlangan.

Nega muhim?

Bu holat yuqori bosimda – atmosfera bosimidan 1000 marta ko'p. Lekin ta'siri oddiy sharoitlarga ham yetadi. Suvning g'alatiligi shu sirli o'tishdan kelib chiqadi.

Iqlimshunoslar, geologlar, kimyochi va biologlar uchun katta yangilik. Suv Yerda hayot asosi. Uning xatti-harakati ob-havodan tortib molekulalar shaklanishigacha ta'sir qiladi.

Sanoatda ham foyda: yaxshi sovutgichlar, dori ishlab chiqarish yaxshilanadi.

Qiziqarli burilish

Bu kashfiyot 130 yil oldingi bir olim – Vilgelm Rentgen ishiga asoslangan. U rentgen nurlarini topdi (Nobel oldi). Keyin suvning g'alatiligini payqadi.

Endi uning kashfiyoti bilan sir ochildi. Ilm shunday she'riy.

Oldinda nima bor?

Bu boshlanishgina. Endi bu o'tish tabiatda nimaga ta'sir qilishini o'rganish kerak. Muzlash, iqlim o'zgarishi, molekulyar jarayonlar – hammasi aniqlanishi lozim.

Haqiqiy sarguzasht shu.

MANBA: https://www.popularmechanews.com/science/a71178093/hidden-state-of-water