Ölü Biri Efsaneleştiği Gün

Şöyle düşün: 1948 Aralık ayı, Avustralya. Bir çift erken saatte sahilde yürüyüşe çıkmış, derken bir duvarın kenarında bağdaş kurmuş ölü bir adam buluyorlar. Sanki biraz dinleniyormuş gibi.

Biliyorum ne diyeceğini. "Olur böyle şeyler. Yaşlı biri ölmüş, üzücü ama haber değil."

Ama iş burada ilginçleşiyor — ve ilginçten kastım tam anlamıyla sıra dışı bir hal alması.

İsmi Olmayan Adam

Polis geldi, sorular sordu, duvar gibi bir duvarla karşılaştı. Kimse bu adamı tanımıyordu. Hiç kimse çıkıp "Bu benim amcam Ahmet" ya da "Bu benim mektup dağıtıcım Mehmet" demedi. Ama bu sadece tuhaflıkların başlangıcıydı.

Polis eşyalarını incelediğinde rahatsız edici bir şey fark etti: tüm kimlik etiketleri sökülmüştü. Her biri. Altı hafta sonra yakındaki tren istasyonunda bulunan valizdekiler de dahil. Bu ölü adamı kimlik belirleyecek her türlü bilgiden kimse bilerek arındırmıştı.

Bir de şu var — ölüm nedenini hiç kimse çözemedi. Kurşun yarası yok, bıçak izi yok, boğulma belirtisi yok. Adli tıp uzmanları vücudunun bir atletinki gibi kusursuz durumda olduğunu söyledi. Tahminleri zehir olabilirdi. Ama vücudunda buna dair hiçbir iz bulamadılar.

Adam ölüydü. Ve kimse nedenini bilmiyordu.

Her Şeyi Değiştiren Kâğıt Parçası

İşte hikâye burada "üzücü ama açıklanabilir" kategorisinden çıkıp "bu da ne ya" seviyesine geçiyor.

Pantolonunun küçük cebinde (o kullanılmayan, cepten küçük cepleri bilirsin ya) küçük bir kâğıt parçası buldular. Bir şeyden koparılmış, küçücük bir parça.

Üzerinde iki kelime vardı: "Tamam Şud"

Bu kelimeler Ömer Hayyam'ın Rubaiyat'ından geliyor, "son" anlamına geliyor. Ve hayır, el yazısıyla yazılmamıştı — bir kitaptan koparılmıştı, son sayfasından.

Polis bu parçanın hangi kitaptan geldiğini buldu. Kitabın arka sayfalarında çukurluklar vardı — biri çok bastırarak yazmış da izleri kalmış gibi.

Beş satır gizemli harf. Açık bir anlam yok. 2014'te bir hesaplamalı dilbilimci kodu çözmeye çalıştı ve pes etti. Teorisi mi? Muhtemelen kişisel bir şifre — kelimeleri hafızada taze tutan birinin okuyabileceği türden bir nottu.

Dürüst olayım, bu açıklama gizli ajan şifresi olmasından daha ürkütücü.

Çözülemezden... Neredeyse Çözüleze

Onlarca yıl boyunca Somerton Adamı, D.B. Cooper, Jimmy Hoffa ve Roanoke kolonicileri gibi ünlü çözümsüz gizemlerin arasına katılacak gibi göründü — nesilden nesile anlatılan kamp ateşi hikâyeleri.

Ama 2021 geldi ve beraberinde modern DNA teknolojisi.

Polis cesedi çıkardı ve Adelaide Üniversitesi'nden biyomedikal mühendisi Derek Abbott ile soybilimci Colleen Fitzpatrick'in ekibi işe koyuldu. Altın Eyalet Katili'ni yakalamakta kullanılan aynı soybilimsel DNA eşleştirme yöntemini kullandılar — genetik verileri GEDmatch gibi sitelere yükleyip genetik dedektiflik oynadılar.

Fitzpatrick bunu Sudoku oynamaya benzetiyor. Bir eşleşme buluyorsun, sonra bir tane daha, sonra bir tane daha ve yavaş yavaş resim ortaya çıkıyor.

Ortaya çıkan resim mi? Somerton Adamı Carl "Charles" Webb'di, elektrik mühendisi ve alet yapımcısı, şiire ve at yarışı bahislerine meraklı biri. (O gizemli şifre mi? Belki de ajan mesajı değil — yarış atlarıyla ilgili notlar sadece.)

Abbott yüzde 99.99 emin olduğunu söylüyor. Güney Avustralya polisi resmi olarak dosyayı kapatmak ve raporlarını sunmak için bekliyor.

Neden Bu Hikâyeyi Bu Kadar Seviyoruz?

Düşünüyorum da bu davayı sık sık düşünüyorum. Bu tür gizemlere olan tutkumuzda derin bir insanlık var. Başımıza gelmeyen tanımadığımız yabancılar, şifreli mesajlar, açıklanamayan ölümler hakkında hikâyeler anlatıyoruz hikâye anlatma sanatının başladığı günden beri.

Belki bu gizemler bize hayatın tuhaf olduğunu ve asla cevaplayamayacağımız sorularla dolu olduğunu hatırlattığı için. Ya da belki sadece bilmeceyi seviyoruz — onlarca yıllık frustrasyondan sonra parçaların sonunda yerine oturmasının verdiği tatmini.

Neyse, 80 yıl boyunca sadece "Somerton Adamı" olan Carl Webb'in — kim olursa olsun — sonunda adını geri alacağına sevindim.

Bazı gizemler asla çözülmeye müsait değil. Ama bu mu? Bu sonuna ulaştı.