Kto by pomyślał? Cztery gatunki pingwinów zamiast jednego

Mam coś do wyznania: nigdy nie byłam dobra w rozróżnianiu pingwinów. Dla mnie to wszystko były po prostu urocze kule w smokingach, które trzęsą się na lodzie. Okazuje się jednak, że naukowcy robili dokładnie to samo — aż do niedawna błędnie klasyfikowali cztery zupełnie różne gatunki jako jeden. No i mamy problem.

Międzynarodowy zespół badaczy właśnie opublikował wyniki, które kompletnie zmieniają nasze rozumienie tych ptaków. Korzystając z analizy genetycznej i sekwencjonowania całego genomu 64 pingwinów z 10 kolonii, potwierdzili, że to, co uważaliśmy za jeden szeroko rozpowszechniony gatunek pingwina gentoo, to w rzeczywistości cztery osobne gatunki. Jeden z nich — zamieszkujący odległe Wyspy Kerguelena, około 3000 kilometrów od cywilizacji — nigdy wcześniej nie był formalnie uznany. To pierwszy nowy gatunek pingwina zidentyfikowany od ponad stu lat.

Co najbardziej zaskakujące? Te pingwiny wyglądają niemal identycznie. Mówię o subtelnych różnicach w wielkości ciała i odgłosach, ale niczym, co kazałoby ci powiedzieć: „hej, to przecież zupełnie inny zwierzak!". Naukowcy mają na to specjalne określenie: gatunki kryptyczne. Wyobraź sobie, że twój sąsiad, który wygląda dokładnie jak ty, nagle okazuje się kosmitą. Ta sama twarz, ale całkiem inny DNA.

Nowo uznany południowo-wschodni pingwin gentoo (oficjalnie Pygoscelis kerguelensis) dołącza do trzech innych podniesionych do rangi gatunku krewniaków, w tym tego zamieszkującego Antarktydę. Ale tutaj robi się ciekawiej — i trochę niepokojąco.

Zmiany klimatyczne przekształcają ich świat w sposób, który może poważnie zagrozić niektórym z tych gatunków. Subantarktyczne wyspy, gdzie żyje większość z nich, są szczególnie narażone. Juliana Vianna z Chile podkreślała, jak ważne jest, żeby organizacje ochronne w różnych krajach zrozumiały, że to osobne gatunki wymagające konkretnych planów ochrony. Nie chronimy już jednego typu pingwina gentoo — możemy próbować uratować trzy różne gatunki o różnych potrzebach i podatności na zagrożenia.

Jest jednak jasny punkt w tej historii. Pingwin gentoo zamieszkujący Antarktydę może sobie całkiem nieźle radzić, a nawet rozszerzać swój zasięg wraz ze zmieniającymi się warunkami. Niestety inni antarktyczni pingwini nie mają tyle szczęścia.

To, co kocham w tej historii, to pokazuje, jak wiele wciąż nie wiemy o naszej własnej planecie. Potrafimy wysyłać roboty na Marsa, a dopiero teraz rozumiemy, ile tak naprawdę jest gatunków pingwinów na Ziemi. Badacze pracowali nad tym prawie dekadę, współpracując ze specjalistami z całego świata, żeby zbudować dane genetyczne obejmujące niemal cały zasięg geograficzny tych ptaków.

Wnioski? Świat przyrody jest jeszcze bardziej zróżnicowany i skomplikowany, niż sądziliśmy. Czasem najbardziej zaskakujące odkrycia nie polegają na znalezieniu czegoś całkowicie nowego — lecz na uświadomieniu sobie, że rzeczy, które myśleliśmy, że rozumiemy, ukrywały swoją prawdziwą tożsamość przez cały czas.

A następnym razem, gdy zobaczę pingwina, z pewnością nie założę, że wiem, jakiego jest gatunku.