Zwariowany zwrot akcji w ewolucji gadów

Wyobraź sobie, że w wieku 30 lat rzucasz używanie rąk do chodzenia i przeskakujesz na dwunożny skok. Absurd? A jednak ten pradawny gad, Sonselasuchus cedrus, zrobił coś podobnego. Zrobił to ewolucja, przez miliony lat.

Zespół z Uniwersytetu Waszyngtońskiego właśnie ogłosił wyniki badań. To odkrycie pokazuje, jak szalona była natura w dawnych czasach.

Mały kuzyn krokodyli z triasu

Ten stworek nie był dinozaurem, choć przypominał te szybkie ptakopodobne typy. Sonselasuchus należał do shuvosauridów – dalekich krewnych krokodyli. Wyglądał jak ornithomimid, dwunożny sprinter.

Sekret? Jako młody miał zrównoważone kończyny. Z wiekiem tylne nogi rosły jak szalone, stając się dłuższe i silniejsze. Dorosły osobnik naturalnie przechodził na chodzenie na dwóch łapach.

Jak naukowcy to rozgryźli

Główny badacz, student Elliott Armour Smith, zmierzył kości kończyn z setek skamieniałości. Porównał proporcje u młodych i starych okazów. Wynik? Młode miały równy rozkład sił, dorośli – potężne tylne nogi.

To jak powolna zmiana z czworonoga na dwunożca. Ale przez tysiące pokoleń.

Skarb z Arizony

Klucz to stanowisko w Parku Narodowym Lasu Skamieniałego w Arizonie. W 2014 roku profesor Christian Sidor znalazł prawie tysiąc kości Sonselasuchusa w jednej warstwie. Po dekadzie kopanin – ponad 3 tysiące szczątków. Rekordowa hałda!

Dzięki temu mamy pełny obraz rozwoju tych gadów. Marzenie paleontologów.

Jak wyglądał ten gad?

Nie był groźny. Miał jakieś 60 cm wzrostu, jak mały pies. Bezzębny dziób jak u ptaka, duże oczodoły, lekkie, wydrążone kości. Idealny do polowań w triasowych lasach.

Nazwa cedrus nawiązuje do cedrów z tamtych czasów. "Krokodyli krewniak z cedrowych borów".

Zbieżna ewolucja w akcji

Najlepsze? Sonselasuchus i dinozaury wykształciły te same cechy osobno. Nie są spokrewnieni. Dwie gałęzie gadów rozwiązały ten sam problem tak samo: lekkie, dwunożne ciała z dziobem.

Krokodyle linia i ptasia linia walczyły o te same nisze w lasach. Ewolucja zbiegła się idealnie – klasyka konwergencji.

Kopalnia bez końca

Stanowisko wciąż daje. Ponad 30 studentów i wolontariuszy z UW tam pracowało. Sidor mówi: "Nie widać końca". Są tam ryby, płazy, dinozaury i inne gady.

To kopalnia skarbów na lata.

Dlaczego to ważne?

Odkrycie burzy nasze poglądy na rozwój gadów. Myśleliśmy, że plan ciała – cztery czy dwie nogi – jest stały. A tu ewolucja pokazuje elastyczność.

Paleontologia ciągle zaskakuje. Nowe kości to nowe rozdziały w podręcznikach. I to właśnie czyni tę naukę genialną.