Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
To'rt qanotli bu mayda dinozavr Kryas davrining birinchi serial qotili edi

To'rt qanotli bu mayda dinozavr Kryas davrining birinchi serial qotili edi

2026-06-26T17:56:05.252889+00:00

To'rt qanotli ovchi: Qadimgi qotillik sirini yechish

Gap yo'q, bu xabar meni hayratda qoldirdi. Yillar davomida dinozavrlar haqida ko'p narsa o'qiganman, lekin bu boshqacha. To'rt qanotli patli yirtqich, qadimgi jinoyat izlari va bir chiziqcha — bu shunchaki qiziqarli.

Keling, manzarani tasavvur qilaylik.

Nima bo'lganda edi?

Xitoyning shimoli-g'arbiy qismida Changma havzasi deb ataladigan joy bor. Arxeologlar u yerda uzoq vaqtdan beri qazishma olib borishadi va uddalari ham zo'r — minglab qadimgi qushlar qoldiqlari.

Lekin bitta muammo bor: bu suyaklar tartibsiz emas. Ular kichik guruhlar bo'lib, siniq holda yotadi. Kimdir ularni yeb, qayta chiqargan kabi.

Kim bu qushlarnixo'rlab yegan? Qotil kim?

Jinoyatchi topildi

Olimlar endigina yangi dinozavr turini tasvirlab berishdi. Uning nomi — Jian changmaensis.

Bu microraptor edi. Ya'ni, mashhur Velociraptorning iti. Lekin Jurassic Park'dagi kabi katta emas — u boyqushiday kichkina, to'rt fut chaqoq bilan.

To'rt fut chaqoqmi? Qanotlari nechta?

To'rtta qanot, lekin ucha olmaydi

Jianning patlari nafaqat qo'llarida, balki oyoqlarida ham bor edi. Uchuvchi kaklarak dinozavrga aylangan kabi tasavvur qiling.

Bu patlar hozirgi qushlar kabi ucha olmasdi. Ular sirg'aluvchilar edi — to'rtta patini yoyib, osmonda sayr qiluvchilar.

Qushxo'r kim?

Jian bu yerdagi yagona yirtqich hayvon. Boshqa hayvonlardan katta. Qushlarni ovlashga mos qurilgan.

Chikagodagi Field muzeyidan Jingmai O'Konnor shunday dedi: "Bizda qush suyaklari bor, lekin kim yeganini bilmasdik. Endi bilamiz."

Nega muhim?

Bugungi qushlar yolg'iz dinozavrlar. Ular 66 million yil oldin qolgan. Qadimda ular yer yuzini boshqarar edi.

Nima uchun aynan qushlar qolgan? Bu savolga javob topish — bugungi dunyoni tushunish uchun muhim.

Xulosa

Soxtaqancha yoki boyqushni ko'rsangiz — ular dinozavr avlodlari. Million yil oldin ham shunga o'xshash yirtqichlar shu yerlarda ov qilgan.

Faqat endi ularga ikkita qanot yetarli. To'rttasi ortiqcha bo'lgan ekandebu.

#dinosaurs #paleontology #microraptor #ancient birds #fossil discovery #china dinosaurs #feathered dinosaurs #cretaceous period