Router, który cię widzi. Nawet gdy nie jesteś podłączony

Pewnie znasz ten dreszcz, kiedy uświadamiasz sobie, że twoja inteligentna lodówka albo głośnik słucha cię bardziej, niż powinna. Teraz pojawił się nowy powód do niepokoju. Niemieccy badacze pokazali, że zwykły router Wi-Fi może rozpoznać cię po tym, jak twoje ciało zakłóca sygnał radiowy.

Nie musisz być podłączony do sieci. Telefon może leżeć w kieszeni. A mimo to router w kawiarni „widzi”, że to właśnie ty wszedłeś do środka. I może to robić za każdym razem.

Działa na zwykłym sprzęcie

Nie potrzeba do tego kamer ani specjalistycznych urządzeń. Wystarczą routery, które stoją w domach, biurach i lokalach usługowych. Miliony takich urządzeń na całym świecie.

Naukowcy z instytutu KASTEL przy KIT w Karlsruhe wykorzystują zjawisko zwane beamforming feedback. To informacje, które router wymienia z podłączonymi urządzeniami, żeby lepiej kierować sygnał. Te dane nie są szyfrowane. Ktoś w pobliżu może je odczytać.

Działa to trochę jak sonar – tylko zamiast łodzi podwodnej „namierza” ludzi. Fale radiowe odbijają się od ciała i na tej podstawie system buduje profil.

Prawie stuprocentowa skuteczność

W testach wzięło udział 197 osób. System rozpoznawał je z dokładnością bliską 100 procent. Nie miało znaczenia, czy ktoś szedł normalnie, czy dziwnie. Router i tak wiedział, z kim ma do czynienia.

To nie jest rozpoznawanie twarzy. Nie da się tego oszukać czapką z daszkiem albo maską. Ciało samo w sobie staje się identyfikatorem.

Każdy router to potencjalna kamera

Julian Todt, jeden z autorów badania, mówi wprost: każdy router może stać się narzędziem inwigilacji. Nie trzeba zakładać podsłuchów ani hakować kamer. Wystarczy, że jesteś w zasięgu zwykłej sieci Wi-Fi.

W miejscach publicznych – na dworcach, w galeriach, hotelach – ta technologia mogłaby działać bez twojej wiedzy. Bez migającego światełka. Bez widocznej kamery.

Ryzyko w rękach władzy

W krajach autorytarnych to może oznaczać ciche śledzenie protestujących albo przeciwników reżimu. W kawiarni, na ulicy, w bibliotece – wszędzie, gdzie jest router.

W demokracjach problem wygląda inaczej, ale nie mniej poważnie. Sklepy mogłyby śledzić nawyki klientów. Firmy – ruchy pracowników. A dane z takich systemów mogłyby trafić do sądu albo na policję.

Co z tym zrobić?

Badacze nie chcą tylko opisać problemu. Domagają się zmian w standardach Wi-Fi – konkretnie w specyfikacji IEEE 802.11bf. Chodzi o to, żeby zabezpieczenia prywatności wprowadzić już teraz, zanim technologia trafi do powszechnego użytku.

Bo jak pokazuje historia, łatwiej coś zaprojektować z myślą o ochronie danych na początku, niż dodawać to później.

Bez etyki to tylko narzędzie

Technicznie to imponujące osiągnięcie. Przekształcić fale radiowe w system identyfikacji ludzi – bez kamer, bez zgody, bez śladu. Ale ta sama cecha sprawia, że technologia może stać się niewidzialną siecią nadzoru.

Dobrze, że naukowcy sami o tym mówią. Gorzej, jeśli nikt nie zareaguje, zanim routery zaczną działać jak ciche kamery.