Ichak va buyraklarning yashirin aloqasi
Qiziq, ichakning tiqilib qolishiga qarshi dori haqida hayajonlanish mumkinmi? Yaponiyalik olimlar shunday kashfiyot qildiki, buyrak kasalligiga yangi umid bermoqda.
Surunkali buyrak kasalligi millionlab odamlarni qiynaydi. Dori-darmonlar zararini sekinlashtiradi, ammo ko'pincha dializ kerak bo'ladi. Tohoku universitetidagi tadqiqotchilar lubiprostone dorisini sinab ko'rib, kutilmagan natija oldi.
Ichak va buyraklar bir-biri bilan "gaplashadimi"?
Ichakdagi bakteriyalar buyraklar bilan doimo aloqada. Buyrak kasalligida ichak tiqilib qoladi. Bakteriyalar muvozanatsizlanib, yallig'lanish va zararli moddalar paydo bo'ladi. Bu zanjir reaksiya kabi ishlaydi – bir muammo ikkinchisini keltirib chiqaradi.
Olimlar teskari yo'lni sinab ko'rdilar: ichakni yaxshilash buyraklarni saqlay oladimi?
Sinov natijalari hayratga soldi
Yaponiyada 9 ta shifoxonada 150 nafar o'rta darajadagi buyrak kasalligi bilan kasallangan bemorlarda sinov o'tkazildi. Ba'zilariga lubiprostone berdilar (turli dozalarda), boshqalariga esa soxta dori. 6 oy kuzatishda yuqori doza (16 mikrogramm) olganlarning buyraklari sekinroq yomonlashdi.
Bu eGFR ko'rsatkichi bilan o'lchandi – buyraklarning ishlashini aniq baholash usuli. Doza ko'payganda natija yaxshilandi. Bu tasodif emasligini ko'rsatadi.
Qanday ishlaydi bu dori?
Lubiprostone ichak bakteriyalarini o'zgartiradi. U spermidin moddasini ko'paytiradi. Spermidin hujayra "elektr stansiyalari" – mitoxondriyalar ishini yaxshilaydi.
Mitoxondriyalar zaiflashsa, hujayralar nobud bo'ladi. Buyrak hujayralari shunday yo'qolsa, buyrak ishlamaydi. Dori buyrak to'qimalarini energiya bilan ta'minlab, himoya qiladi.
Qiziqki, zararli moddalarni kamaytirmadi. Balki ichak mikrobiomini qayta dasturlab, energiyani oshirdi. Bu buyrak kasalligini davolashda yangi yo'lni ochdi.
Nega muhim?
Birinchidan, dori allaqachon mavjud va tasdiqlangan. Katta sinovlar muvaffaqiyatli bo'lsa, tezda bemorlarga yetkaziladi.
Ikkinchidan, mitoxondriya muammosi nafaqat buyraklarda – qandli diabet, yurak va boshqa kasalliklarda ham bor. Ichak orqali boshqa organlarni ham davolash mumkin.
Uchinchidan, buyrak kasalligi bilan yashayotganlar uchun dializni kechiktirib, hayot sifatini yaxshilaydi.
Keyingi qadamlar nima?
3-fazali katta sinovlar rejalashtirilmoqda. Qaysi bemorlarda yaxshi ishlaydi, shuni aniqlaydilar – shaxsiy dori yo'li.
Xulosa: kasalliklar alohida emas, tanadagi tizimlar bir-biriga bog'liq. Kichik aralashuv katta foyda beradi. Ichak dorisidan bunday kashfiyot – ajoyib!