Mo''jizaviy dori va uning yashirin tomoni
GLP-1 guruhidagi dorilar, xususan Wegovy, so'nggi yillarda katta shov-shuvga sabab bo'ldi. Ular millionlab odamlarga vazn yo'qotishda va qand kasalligini boshqarishda yordam berdi. Shuningdek, yurak va qon tomir kasalliklarini kamaytirishda ham foydali ekanligi aytilmoqda.
Lekin har qanday yangi dori ham mukammal emas. Yaqinda Britaniya Oftalmologiya jurnalida chop etilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, bu dorilar bilan bog'liq yangi muammo paydo bo'lgan.
Ko'z bilan bog'liq kutilmagan muammo
Tadqiqotchilar FDAga kelib tushgan shikoyatlarni tahlil qilishdi va Wegovy bilan kam uchraydigan kasallik — ishemik optik neyropatiya (ION) o'rtasida bog'liqlik borligini aniqladilar.
ION — bu ko'z nerviga qon yetib bormaganda yuzaga keladi. Natijada odamda to'satdan ko'rish pasayishi yoki hatto ko'rlik paydo bo'lishi mumkin. Eng xavfli tomoni — bu holat oldindan hech qanday belgi bermaydi.
Raqamlar nima deyapti?
2017-2024 yillar orasidagi 30 milliondan ortiq shikoyat tahlil qilindi. Wegovy bilan bog'liq 28 ta ION holati qayd etilgan bo'lsa, Ozempicda bu raqam 47 taga yetgan.
Lekin statistika boshqacha gapiradi. Wegovy foydalanuvchilarida ION xavfi tasodifiy holatdan 75 baravar yuqori bo'lsa, Ozempicda bu ko'rsatkich 19 baravar atrofida. Eng yuqori xavf esa erkaklar orasida — Wegovy ishlatayotgan erkaklarda bu raqam 116 baravarni tashkil qilgan.
Nima uchun Wegovy boshqacha?
Olimlarning fikricha, Wegovy tezroq ta'sir qiladi va yuqori dozada qo'llaniladi. Bu esa qon bosimining keskin tushishiga, suvsizlanishga va asab tizimining buzilishiga olib kelishi mumkin. Natijada ko'z nerviga qon yetib bormay qoladi.
Qiziqarli jihati shundaki, semaglutidning og'iz orqali qabul qilinadigan shakli Rybelsusda birorta ham ION holati qayd etilmagan. Sababi — u sekinroq va pastroq dozada so'riladi.
Muhim ogohlantirishlar
Bu tadqiqotning cheklovlari ham bor. FDA tizimi ixtiyoriy shikoyatlarga asoslangan. U ION kasalligining qanchalik keng tarqalganligini aniq ko'rsatmaydi. Shuningdek, ommaviy axborot vositalarining ta'siri ham bor — Wegovy haqidagi ko'p yozuvlar odamlarni ko'proq shikoyat qilishga undashi mumkin.
Tadqiqotchilar aniq sabab-oqibat munosabatini isbotlamaganlar. Bu faqat e'tiborga loyiq signal.
Endi nima qilish kerak?
Mutaxassislar qo'shimcha tadqiqotlar o'tkazishni talab qilmoqdalar. Bu xavf haqiqatan ham bormi va u qanchalik keng tarqalgan — buni klinik tadqiqotlar orqali aniqlash zarur.
Agar siz Wegovy ishlatayotgan bo'lsangiz yoki uni qabul qilishni o'ylayotgan bo'lsangiz, shifokoringiz va ko'z mutaxassisi bilan maslahatlashing. Ko'rishda to'satdan o'zgarishlar bo'lsa, darhol xabar bering.