Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Viruslarni parchalar qilib yuboradigan mayda plastik hiyla

Viruslarni parchalar qilib yuboradigan mayda plastik hiyla

2026-04-28T23:38:18.826190+00:00

Telefoningiz tez orada viruslarni o'ldiruvchi bo'lishi mumkin

Pandemiada hamma narsani dezenfeksiya qilardik: purkagichlar, ro'molchalar, kimyoviy hidlar. Endi telefoningiz o'zi viruslarni yo'q qilsa-chi? Bu endi fantaziya emas.

RMIT universiteti olimlari ajoyib narsa chiqardilar: mikroskopda ko'rinadigan mayda tuzilmalarga qoplangan yupqa plastmassa plyonka. Bu mayda "tishlar" viruslarga tegib, ularni parcha-parcha qiladi.

Nano-tishlarning ishi

Plyonka oddiy akril plastmassadan, arzon va oson ishlab chiqariladi. Unga nano-tishlar qo'yilgan – virusni ushlaydigan mayda "barmoqlar"dek.

Virus yuzaga tushganda, tishlar uning qobig'ini cho'zib, yorib yuboradi. Hech qanday kimyoviy modda kerak emas. Faqat jismoniy kuch.

Ilgari qattiq silikon ishlatilgan edi. Bu plyonka moslashuvchan, shuning uchun zavodlarda ommaviy ishlab chiqarish mumkin. Laboratoriya o'yinchoqi emas, haqiqiy ishlatishga tayyor.

Muhim raqamlar (masofa, balandlik emas)

Olimlar inson parainfluenza 3 virusiga sinovdan o'tkazdilar – nafas yo'llarini kasallikka keltiruvchi. Natija: 1 soat ichida 94% viruslar nobud bo'ldi yoki hujayralarga zarar bera olmadi.

Qiziq jihati: tishlar orasidagi masofa balandlikdan muhimroq. 60 nanometr masofada joylashsa, bir virusga ko'p tish hujum qiladi – jamoaviy kurashdek.

200 nanometrga kengaytirsa, ta'sir yo'qoladi. Masofa hamma narsa.

Kundalik hayotingizga ta'siri

Klavyaturangizga qo'ysangiz, kimdir yo'talsa – 1 soatda viruslar yo'q. Kasalxona stolingiz, pasportingiz, eshik tutqichi – hammasi o'zini himoya qiladi.

Bosh olim Samson Mah aytganidek: "Bir kun kelib telefon ekranlari, klaviaturalar va kasalxona stollariga shu plyonka qo'yiladi, viruslarni kimyoviyatsiz o'ldiradi."

Mavjud uskunalar bilan ishlab chiqariladi, shuning uchun tezda ommaga chiqishi mumkin.

Hozircha bitta muammo

Sinov qoplamali viruslarga – yog'li qobig'i oson yirtiladiganlarga. Qoplamasiz viruslar qiyinroq.

Keyingi bosqich: qattiq qobig'li viruslarga sinov, egri yuzalarda ishlashi va kichik viruslarga ta'siri. Bu savollar oddiy, chunki asosiy qismi hal qilindi.

Nega bu muhim

Qo'l yuvishni almashtirmaydi, lekin ajoyib yechim. Kasalxonalardagi teginish joylari o'zini tozalaydi. Avtobus tutqichlari viruslarni avtomatik o'ldiradi. Passiv himoya.

Kimyoviy tozalagichlar terini quritib, hid beradi. Bu esa faqat tuzilma, kimyoviy yo'q.

Arzon materiallar va tayyor uskunalar. Kutish shart emas.

Men hayajonlandim. Bu haqiqiy yangilik, ommaviy ishlab chiqarishga tayyor. Yuzalar javob beradi endi.


#nanotechnology #virus-killing plastic #antiviral surfaces #nanopillars #medical innovation #biotechnology #manufacturing #public health