Kulrang qo'ng'iz — ipak to'pponcha yasagan ajoyib hasharot

Sizga bir voqeani gapirib beraman. Tasavvur qiling: o'rmonda kechasi yuribsiz, yong'oq izlayapsiz. Birdan yaprokda osilgan ipak konusni ko'rasiz. Qiziq, deb yaqinlashasiz. Bitingiz — va shunda hamma narsa o'zgaradi.

Mingmillisekund ichida 30 santimetr balandlikka uchib ketasiz. Qanotdek ipaklarga o'ralibsiz. Va tepada sizni kutayotgan kichkina, ko'rinishdan xavfli bo'lmagan kulrang qo'ng'iz turibdi.

Bu "Terminator" filmidagi sahna emas. Bu haqiqat — va u hayvonot dunyosidagi eng zo'r ovlash usulidir.

Nega faqat chumolilarni yeydi?

Ko'pchilik bilmaydi: chumolilar — bu tabiatning kichkina askarlari. Ular zaharli, og'riq beradi, va muhimroqi — do'stlarini chaqirishadi. Yuzlab, hatto minglab chumolilar yugurib kelib, hujumni qaytaradi.

Shuning uchun aksariyat qo'ng'izlar chumolilarni ko'rganda shunday qiladi: "Yo'q, rahmat."

Ammo ballista qo'ng'izi boshqacha. Bu kechasi faol ajoyib mavjudot (hali rasmiy nomi yo'q, Propostira turkumiga tegishli) yashil daraxt chumolilariga qaradi va dedi: "Menga faqat siz kerak."

Bitta turdagi chumoli. Shu qadar. Butun ovqatlanish menyusi shu.

Bunday maxsuslashish qanday evolyutsiya qiladi? Javob: ipak katapult yordamida.

Eng zo'r tuzoqni qanday yasaydi?

Kunduzi qo'ng'iz yaprok ichida bekitinib oladi. Chumolilar sayr qiladigan joylarni kuzatadi.

Ammo kun qorong'iligida — o'yin boshlanadi.

Qo'ng'iz yarim metr pastga tushadi va maxsus joy belgilaydi. Keyin eng qiziq qismi boshlanadi: to'rt soat davomida ipak "rassling" yasaydi.

15 dan 60 tagacha ipak tolasi birga qo'shilib, pastda konus shaklini hosil qiladi. Keyin nozik ipak bilan o'raladi va kutishga o'tadi.

Shuncha mehnat, shuncha sabr — va keyin shunchaki kutadi.

Tuzoq ishga tushadi

Bu payt kino sahnasidagi kabi.

Chumoli yaqinlashadi. Ipak konusni ko'radi va — xarakterli tarzda — unga tashlanib oladi. Shu yetarli.

Chumoli konusga tishi bilan, tuzoq ishga tushadi. BURRR — prujina bo'shashadi.

Chumoli 30 santimetrdan oshiq balandlikka uchib, asosiy ipak to'riga tushadi. Tezlanish? Soniyasiga 1300 metrdan ko'proq. Bu juda katta raqam.

Qizig'i shundaki, inson tanasi 5-6 G kuchga chiday oladi, xolos. Bu kuch undan yuz marta katta.

Chumoli to'ra ichida chigal bo'ladi. Va faqat shundan keyin — ishlovchi qo'ng'iz yaqinlashadi.

Texnika jihatdan aql bovar qilmaydi

Tadqiqotchilar aytishicha, bu ipak katapult "eng yuqori quvvat zichligiga ega — boshqa barcha ipak asosidagi biologik katapultlardan ustun."

Buni his qilyapsizmi? Bu nafaqat qo'ng'iz uchun zo'r, bu umuman zo'r. Tabiatdagi eng yaxshi muhandislik namunalaridan biri.

Yana bir qiziq fakt: yashil daraxt chumolilarining panjalarida yopishqoq podushkalar bor. Ya'ni tuzoq ularning og'irliklaridan bir necha barobar katta kuch ishlatishi kerak — bu kichkina hasharotni yerda siljitish uchun.

Olimlar fikricha, qo'ng'iz oxirgi bosqichda maxsus feromon qo'shadi. Bu feromon chumoliy workerlarni jalb qiladi va ularni tajovuzkor qiladi. Ya'ni qo'ng'iz o'ziga kechki ovqat taklif qiladi — va preyzi bunchalik g'azablantiradiki, u o'zini tutqab oladi.

Nima uchun evolyutsiya buni yaratdi?

Bu yerda o'ylashga arzigulik narsa bor.

Evolyutsiya odatda bunday qilmasligi kerak. Bunday cheklangan maxsuslashish xavfli — agar chumoli populyatsiyasi kamayib qolsa-chi?

Ammo boshqa tomondan: sizning preyzingiz — kimyoviy qurollari va chaqirilgan armiyasi bor kichkina askar. Undan xavfsiz ovlanishning yagon yo'li — juda aniq yechim. Bitta-bitta, uyadan uzoqda, ipak ichida xavfsiz ravishda.

Bu "boshqalarni chalg'itmasdan bittadan ovlash" strategiyasining eng yaxshisi.

Xulosa

Ko'p ajoyib hayvonlarni ko'rdim, ammo bu biri alohida. Ipak katapult yasagan qo'ng'iz. Preyni osmonda tutgan qo'ng'iz. Bitta turdagi chumolilarni iste'mol qilish uchun maxsuslashgan qo'ng'iz.

Tabiat — bu eng zo'r varag'i.

Bizning sayyoramizda biz tasavvur qila olmaydigan narsalar qiladigan mavjudotlar yashaydi. Va eng qiziqroqi — yana yuzlab bunday kashfiyotlar o'rmonlarda kutib yotibdi.

Ballista qo'ng'izining rasmiy nomi yo'q, lekin u allaqachon mening "tabiat ajoyib" ro'yxatimda.

Endi ketay — Australiyada Roman muhandislaridan ko'ra yaxshiroq prujinaga ega kichkina qo'ng'iz borligini o'ylab o'tirishim kerak.