Qadimiy dinozavrlardan collagen izlari

Mana, bu yangilikni eshitganda o'tirib qolishingiz kerak.

Tushunarisiz, paleontology olamida uzoq vaqt bir fikr hukmron edi: dinozavr qoldiqlari toshga aylanganida, shu bo'lgan. Yumshoq to'qimalar, oqsillar — hammasi yo'qoladi. Qoladigan narsa faqat tasvir, xolos.

Ammo endi hamma narsa o'zgarishi mumkin.

Liverpul universiteti olimlari guruhi Edmontosaurus deb ataladigan o'rdakburun dinozavrdan collagen qoldiqlarini topdi. Bu topilma dinozavrlar davri tugagan davrga tegishli.

Tadqiqotchilar Hell Creek formatsiyasidan — Janubiy Dakotadagi mashhur qazilma konidan — 22 kilogrammli umurtqa suyagini olishdi. Bu suyak shunchalik yaxshi saqlangan ediki, zamonaviy tahlil usullarini qo'llash mumkin bo'ldi.

Eng qiziq tomoni shundaki, ular gidroksiprolin aniqlashdi. Bu aminokislota faqat suyakdagi collagenga xos. Ya'ni, bu haqiqiy dinozavr oqsili — ifloslanish emas.

Professor Stiv Teylor boshchiligidagi guruhning so'zlariga ko'ra, bu kabi organik molekulalar ba'zi qazilmalarda saqlanib qolishi mumkin ekan.

Bu kashfiyotning muhim oqibati bor: انتقادها those who always claimed contamination can finally be proven wrong. The evidence shows that this material really comes from the original dinosaur.

Lekin menga eng yoqan tomoni — Teylorning taklifi. U ilmiy odamlar arxivdagi mikroskop tasvirlarini qayta ko'rib chiqishini maslahat berdi. Yuz yil davomida yig'ilgan rasmlarda saqlangan collagenni topish mumkin. Bu esa yangi tadqiqotlar uchun minglab nomzodlarni ochadi.

Bu allaqachon katta xazina — lekin hali javob topilmagan savol bor: oqsillar nega buzilmayapti? Kimyo qonunlariga ko'ra, ular parchalanishi kerak.

Hech kim aniq javob bera olmaydi. Lekin aynan shunda ilmning go'zalligi — bir kashfiyot o'nlab yangi savollar ochadi.

Agar biz dinozavr turlari orasidagi collagenni solishtira olsak, ularning biologik aloqalarini tushunish yangi bosqichga o'tadi. Bu Jurassic Park emas — dinozavrlarni ko'paytirish haqida emas. Ammo molekulyar darajada tushunish yaqinlashmoqda.

Keyingi safar muzeyda dinozavr skeletini ko'rganda, shunchaki toshga qaramang. Balki, asli hayvonning bir bo'lagi hali ham shu yotibdi — biz uni o'qishni o'rganishimizni kutib.