Słuchajcie, właśnie natknęłam się na coś, co totalnie zmieniło moje podejście do produktów roślinnych i musicie to usłyszeć.
Grupa naukowców z Uniwersytetu w Parmie we Włoszech, z pomocą brytyjskiego Cranfield University, przebadała 212 produktów roślinnych dostępnych w sklepach w Wielkiej Brytanii. Były tam roślinne burgery, kiełbaski wegańskie, zamienniki kurczaka bez mięsa, napoje owsiane, migdałowe, sojowe — ogólnie cały ten roślinny słoik, który ostatnio robi furorę.
I wiecie co? Każdy jedyny produkt zawierał przynajmniej jeden rodzaj mikotoksyny.
No dobra, ale czym właściwie są te mikotoksyny?
Świetne pytanie! Najprościej mówiąc, to sposób pleśni na obronę. Kiedy pewne grzyby atakują uprawy — czy to na polu, podczas magazynowania, czy gdziekolwiek w łańcuchu dostaw — produkują te toksyczne związki. Można to sobie wyobrazić jako takie pleśniowe "odpie... się".
A teraz zobaczcie rzecz kuriozalną: wiele podstawowych składników produktów roślinnych to zboża, rośliny strączkowe, nasiona — czyli dokładnie te rzeczy, które najłatwiej się psują i pleśnieją. Więc trochę nie dziwi, że ślady są wszędzie.
Jest też dobra wiadomość
Zanim rzucicie się na wyrzucanie wszystkich roślinnych produktów, usłyszcie mnie. Ilości, które znaleziono? Wciąż poniżej unijnych norm bezpieczeństwa. Badacze wręcz chwalili brytyjski przemysł spożywczy za utrzymywanie całkiem niezłych standardów jakości.
Nie mówimy tu więc o skażonych czy niebezpiecznych produktach. Chodzi raczej o minimalne ilości, które istnieją, bo po prostu naprawdę trudno jest całkowicie wyeliminować te naturalnie występujące związki z naszego łańcucha żywnościowego.
To jednak dało mi do myślenia
Ale jest jeden moment, który zapadł mi w pamięć. Naukowcy zwrócili uwagę, że jedno burgerek czy szklanka napoju owsianego nie zaszkodzi nikomu. Problem pojawia się przy kumulacji.
Jeśli ktoś je wyłącznie roślinnie — spożywa takie produkty kilka razy dziennie, dzień w dzień — te maleńkie ilości się sumują. Wcześniejsze badania sugerowały, że długotrwała ekspozycja może potencjalnie prowadzić do problemów zdrowotnych, w tym wpływać na wątrobę, nerki i układ odpornościowy. (I jasne, mówimy o ekspozycji przez długi, regularny czas, nie o jednorazowej przygodzie.)
Co mówią eksperci?
Andrea Patriarca z Cranfield University ujął to świetnie: "Mikotoksyny występują naturalnie w żywności i nie da się ich całkowicie uniknąć. Jako konsumenci nie powinniśmy się bać ani rezygnować z różnorodności produktów."
Uwielbiam takie podejście. Chodzi o świadomość, nie o panikę.
Badacze teraz pracują nad tym, jak różne nawyki żywieniowe mogą wpływać na poziom ekspozycji. Mam nadzieję, że uda im się dostarczyć politykom lepsze dane i pomóc chronić najbardziej narażone grupy.
Moje przemyślenia jako wasza blogerka
Słuchajcie, uważam to badanie za interesujące, ale nie sądzę, by ktoś musiał wpadać w panikę. Poziomy były bezpieczne według standardów regulacyjnych. Przemysł spożywczy wyraźnie robi coś dobrze.
Ale myślę, że to dobry przypomnienie: żaden pokarm nie jest idealny, a "naturalny" nie zawsze oznacza "całkowicie bezpieczny". To nie sprawia, że jedzenie roślinne jest złe — to po prostu oznacza, że powinniśmy jeść zróżnicowaną dietę (jak zawsze zresztą) i nie wkładać wszystkich jajek — czy wszystkich źródeł białka — do jednego koszyka.
Różnorodność to naprawdę sól życia, ludzie. A przy okazji może pomagać też trzymać mikotoksyny na uwięzi.
Źródło: Science Daily, sierpień 2026 — "Mycotoxin contamination in plant-based beverages and meat alternatives: A survey of the UK market" (czasopismo Food Control)