Fan va texnologiya olami
← Bosh sahifa
Yerni kosmosda to'pponcha qilishsa-chi? Ajoyib natijalar!

Yerni kosmosda to'pponcha qilishsa-chi? Ajoyib natijalar!

2026-10-04T21:10:35.090993+00:00

Kosmosda ajoyib voqea: Juice Yer atrofida

Sizga bir narsa aytay: kichik avtomobil o'lchamidagi kosmik kema Yerni katta "elastik ip" sifatida ishlatdi!

Buning qanday ajoyib ekanligini tasavvur qiling-a!

Yevropa Kosmos Agentligining Juice missiyasi (to'liq nomi — Yupiter Muzli Oyqilar Kirituvchisi, kosmik olimlarimiz ism qo'yishda unchalik yaxshi emas ekan-da) 28-sentyabr kuni Yerning yaqinidan o'tdi. U 8,640 kilometr balandlikda — Hind okeani ustida uchdi. Tasavvur qiling, bu qanchalik yaqin edi: geostatsionar sun'iy yo'ldoshlar 35,000 km da aylanadi, ya'ni Juice teletelevizor yo'ldoshlaridan pastroqda uchdi!

Lekin eng qiziqarli qismi boshqacha: bu kichik harakat butunlay Juice yo'nalishini o'zgartirdi — trayektoriyani 20 gradusga burdi va tezligini 3.5 km/s oshirdi. Bu shunday narsaga o'xshaydiki, siz yo'ldan qisqa tutasiz, vaqtni tejaysiz, ustiga yana bepul energiya olasiz. Faqat bu yerda yo'l o'rniga — Yerning tortishish kuchi sizni tashqi quyosh tizimiga uloqtiradi.

Meni chinakam hayratda qoldirgan narsa — bu ish qanday oson bo'lgani! Missiya guruhi uchishdan oldingi haftalarda Juice yo'nalishini to'g'rilash uchun oltita imkoniyat tayyorlagan edi. Bilasizmi, nechchtasini ishlatishdi? Bittasini. Shunchaki kichik bir tuzatish, va hamma narsa mukammal qoldi. Angela Dietz, Juice kosmik kemasi operatsiyalari boshqaruvchisi, go'zal gapiradi: "Juda ehtiyotkorlik bilan rejalashtirganimiz tufayli, uchish uchun ajratilgan yoqilg'ining faqat kichik qismini ishlatdik."

Va bu, do'stlar, juda muhim!

Nima uchun? Juice Yupiterga ketayapti — uchtafini o'rganish uchun: Ganymede, Callisto va Europa. Bu oylarning barchasi muz ostida suyuklik suv okeanlarini yashirishi mumkin. Juice yetib borganda, har bir tomchi yoqilg'i uning uchun qadrli bo'ladi. Kosmik kema bu oylarning har birida aylanib chiqishni rejalashtirgan — jami 35 marta! Europa uchishlarini rejalashtirish allaqachon o'n yil oldin boshlangan va 2030-yillarning boshida Juice o'sha yerga yetguncha davom etadi.

Shuning uchun hozir saqlangan har bir tomchi yoqilg'i — bu keyinchalik ochiladigan sovg'alar kabi.

Lekin uchish faqat yo'nalishni o'zgartirish haqida emas edi — bu asosiy tomosha uchun mashq edi. Guruh oylab Juicening o'nta ilmiy asbobini sinab ko'rishdi — qaysi biri qachon ishlashi kerakligini aniq belgilashdi. Ular Yerni yaxshi o'rganilgan sinov obyekti sifatida ko'rdilar — keyinchalik eng murakkab ilmiy ishni bajaradigan jihozlarni tekshirishdi.

Juice Yerning magnitosferasining "quyruq" qismidan ham o'tdi — bu Quyoshga teskari tomon cho'zilgan sayyoramizning magnit maydoni. Shu vaqtning o'zida Yevropa-Xitoy Smile missiyasi Yerning shimoliy yorug'ini yaqindan kuzatdi. Olimlar endi ikkala kosmik kemadan olingan ma'lumotlarni birlashtirishni umid qilmoqda — bu Yerning magnitosfera "quyruğida" sodir bo'layotgan jarayonlar bilan qutb yaqinidagi hodisalar o'rtasidagi bog'liqlikni ochib berishi mumkin. Juiceni uzoq sensor sifatida ishlatib, Yerning kosmosdagi ob-havosini yaxshiroq tushunish — bu qanday ajoyib bo'lardi!

Jamoa yaqin kunlarda chiroyli rasmlar e'lon qilishni kutmoqda — Juicening JANUS kamerasi tomonidan olingan Yerning va Oyunning yuqori aniqlikdagi suratlarini ham. Ma'lumotlar Yerga yetib kelganda va olimlar uni qayta ishlagach, biz haqiqatan ham ko'rarli narsalarni kutib o'tirmiz.

Va yana bir muhim narsa — bu Juicening Yerga oxirgi ko'rishishi emas. Kosmik kema 2029-yil yanvarda yana bir marta — uchinchi va oxirgi gravity assist uchun Yerning yonidan o'tadi. O'sha oxirgi uchish Juiceni Yupiterga boradigan yo'nalishni mustahkamlaydi.

Shunday qilib, keyingi marta kechasi osmonda Yupiterni porlab ko'rganda, esda tutingki — u yerda inson ixtirosining bir bo'lagi bor, u Quyosh tizimi bo'ylab tortishish kuchini "kosmik pinbol" kabi ishlatib, hayot bo'lishi mumkin bo'lgan olamlarning sirlarini ochishga tayyorlanmoqda.

Kosmosni o'rganish, do'stlar. Bu hech qachon ajoyib bo'llishdan to'xtamaydi.

#esa juice #jupiter moons #space exploration #gravity assist #ganymede #europa #callisto #solar system science #european space agency #spacecraft mission