Tajemnica Równiny Dzbanów: Co Właśnie Odkryli Archeolodzy

Wyobraź sobie płaskowyż w centralnym Laosie, na którym stoją tysiące wielkich kamiennych dzbanów. Niektóre sięgają człowieka, inne są tak szerokie, że zmieściłby się w nich samochód. Przez dekady nikt nie wiedział, do czego naprawdę służyły te kamienne naczynia.

Niebezpieczne wykopaliska

Laos wciąż jest pełen niewybuchów z czasów wojny wietnamskiej. Miliony bomb kasetowych nie wybuchły i nadal leżą w ziemi. Każda wyprawa archeologiczna na Równinę Dzbanów to więc ryzyko. Dlatego przez lata badacze mogli tylko zgadywać, czym były te ogromne naczynia.

Teraz się to zmieniło. Zespół naukowców przeprowadził ostrożne wykopaliska przy jednym z największych dzbanów niedaleko Phonsavanu.

Dzban jako rodzinny grobowiec

W środku znaleziono szczątki co najmniej 37 osób. Co ciekawe, nie wszyscy zmarli w tym samym czasie — ich życie rozciągało się na około 270 lat. Naukowcy uznali, że dzbany służyły do wieloetapowego pochówku.

Najpierw ciało składano w mniejszym naczyniu, aż ciało się rozłożyło. Potem kości przenoszono do tych wielkich dzbanów. Kilka pokoleń jednej rodziny mogło korzystać z jednego naczynia przez stulecia. W niektórych dzbanach nie ma już kości — były tylko przejściowym miejscem w całym procesie.

Nowa data i dalekie kontakty

Dotychczas zakładano, że dzbany pochodzą z epoki żelaza. Nowe badania datowania radiowęglowego pokazują jednak, że używano ich między IX a XII wiekiem. To zmienia całą chronologię regionu.

W środku znaleziono też 20 szklanych paciorków. Analiza chemiczna wykazała, że pochodzą z południowych Indii i Mezopotamii. Oznacza to, że mieszkańcy odległych wyżyn laotańskich mieli kontakty handlowe sięgające tysięcy kilometrów.

Obok paciorków archeolodzy odkryli też odłamki ceramiki, mały brązowy dzwonek oraz żelazny nóż. Wszystko było starannie laid out — warstwami z piaskowca i wapienia.

Jeszcze nie wszystko wiemy

Nie wiemy, kto zbudował te dzbany. Nie wiemy też, dlaczego było ich aż 2100. Niektórzy badacze sugerują, że dzbany powstały wcześniej, a dopiero później ludzie zaczęli je używać jako grobowce.

Co to dla nas znaczy

Równina Dzbanów pokazuje, jak starożytne społeczności radziły sobie z śmiercią. Te kamiennych naczynia nie były tylko praktycznymi pojemnikami — były miejscem, gdzie rodziny odwiedzają pamięć swoich przodków.