Operatie Popeye: Toen het Pentagon probeerde regen in te zetten als wapen
Laat me jullie iets vertellen over Operatie Popeye. Want dit verhaal klinkt als pure sciencefiction — en ik snap werkelijk waarom niet meer mensen hierover praten.
De briljante inval van de Air Force
Tijdens de Vietnamoorlog bedacht het Pentagon iets totaal krankzinnigs. In plaats van Noord-Vietnamese bevoorradingsroutes te bombarderen, wilden ze ze verdrinken. Hun geniale plan? Het moessonseizoen verlengen door wolken te "enten" — oftewel cloud seeding. Zo zouden onverharde wegen veranderen in onbegaanbare modderpoelen waar vijandelijke vrachtwagens vast zouden blijven zitten.
En het ongelooflijke? Ze hebben het daadwerkelijk gedaan.
Van 1967 tot 1972 vloog het 4e Weerherkenningseskader rond in Zuidoost-Azië. Ze strooiden zilverjodide-kristallen in wolken, in de hoop extra regen uit te lokken boven doelgebieden. De bedoeling: het moessonseizoen als bondgenoot gebruiken. Vijandelijke bevoorradingslijnen veranderen in modderpoelen vol ellende.
Het motto? "Make mud, not war." Best charmant, moet ik toegeven. Ook al was de hele operatie diep onrustwekkend.
Werkt het eigenlijk wel?
Hier wordt het spannend. Volgens gedecodeerde documenten lukte het om het moessonseizoen in bepaalde gebieden met zo'n 45 dagen te verlengen. Ruim een maand extra regen, mensen.
Maar hier is het ding bij weermanipulatie: je kunt het niet echt sturen.
Een luchtmachtofficial die in 1972 met The New York Times sprak, beschreef de uitdagingen: "We vlogen rond op zoek naar bepaalde wolkenformaties... En we hebben veel fouten gemaakt."
Weet je wat er telt als "fout" als je het weer als wapen inzet? Bijvoorbeeld per ongeluk zeven inch regen in twee uur dumpen op een van je eigen bases met speciale troepen. Oeps.
Dus ja, de technologie werkte in zo'n 82% van de gevallen. Maar Moeder Natuur volgt niet bepaald je zorgvuldig gemaakte plannen.
De toevallige ontdekking
trouwens, cloud seeding was helemaal geen hightech militair idee. Het werd in 1946 per ongeluk ontdekt en later verfijnd door Bernard Vonnegut — ja, de oudere broer van schrijver Kurt Vonnegut.
De wetenschap erachter is fascinerend. Zilverjodide-kristallen fungeren als kunstmatijke ijskernen waar wolken zich omheen vormen. Genoeg van dit spul in de juiste wolken, en je kunt regen of zelfs hagel triggeren.
De VS waren heus niet de enige die met dit spul speelden. De Britten draaiden Project Cumulus van 1949 tot 1952, totdat die operatie werd stopgezet na een dodelijke overstroming in Lynmouth. (Waarschijnlijk verstandig.) En China zou wolken hebben geënt om helder weer te garanderen tijdens de openingsceremonie van de Olympische Spelen in 2008.
De wereld zei eindelijk: misschien niet doen
In 1977 waren genoeg landen ongerust geworden. 31 naties — inclusief de VS én de Sovjet-Unie — tekenden een VN-verdrag dat milieumodificatie als oorlogswapen verbood. De Amerikaanse Senaat ratificeerde het in 1979.
Dus Operatie Popeye blijft het enige gedocumenteerde geval van een land dat expliciet probeerde het weer als wapen te gebruiken. En eerlijk? Misschien is dat maar beter ook.
Wat dit voor ons betekent vandaag
Hier is wat mij 's nachts wakker houdt: het debat rond weer modificatie is niet gestopt in 1977. Het is alleen verplaatst. Tegenwoordig heet het "geo-engineering" en in plaats van regen als wapen in te zetten, discussiëren wetenschappers serieus of we de klimaat van de aarde bewust moeten manipuleren om opwarming tegen te gaan.
Moeten we aërosolen in de stratosfeer spuiten om zonlicht te reflecteren? Kunnen we wolken aanpassen om meer CO2 vast te houden? Dit zijn geen wilde hypothetische scenario's meer — het zijn serieuze voorstellen die worden besproken in wetenschappelijke en politieke kringen.
De technologie waarmee de luchtmacht in 1972 per ongeluk zijn eigen basis onder water zette, is een stuk geavanceerder geworden. De vraag is: wat gebeurt er wanneer landen het weer gaan gebruiken, zelfs voor ogenschijnlijk goede doelen?
Weer heeft altijd de menselijke geschiedenis gevormd. De modder bij Agincourt, de mist bij Waterloo, de tyfoons die Japan redden — de natuur was altijd de ultieme joker in oorlog en beschaving.
Maar er is iets diep ongemakkelijks aan het idee dat mensen zouden moeten kunnen bepalen welke kaarten we spelen. Zelfs als we wél regen op bestelling kunnen maken... zouden we dat moeten doen?
Dat is een vraag waar ik eerlijk gezegd geen antwoord op heb. Maar volgens mij is het de moeite waard om erover na te denken de volgende keer dat je wordt verrast door een onverwachte stortbui.
Bron: popularmechanics.com