Wanneer je immuunsysteem een schop onder z'n kont nodig heeft
Iets wat veel mensen niet weten: je immuunsysteem is non-stop bezig met surveilleren. Indringers? Die moet het opsporen en aanvallen. Tumoren? Hoort ook op te vallen.
Maar glioblastoom – die gemene, agressieve hersenkanker – heeft geleerd hoe het onzichtbaar blijft voor onze afweer. Sterker nog: het onderdrukt het immuunsysteem actief.
Daarom is dit onderzoek zo'n interessante ontdekking.
Onderzoekers van de Universiteit van Calgary kijken of hoge doses vitamine B3, ook wel niacine genoemd, verzwakte immuuncellen als het ware kunnen "herstarten". Ze helpen die cellen herinneren wat hun taak is: kankercellen opsporen en vernietigen.
Dr. Wee Yong, neurowetenschapper bij het project, noemt het "een voortdurende strijd om de hersenen". Die omschrijving pak ik even aan. Hij verwoordt perfect wat er microscopisch kleine level gebeurt in het hoofd van patiënten.
Het verhaal van één patiënt
Ed Waldner was 55 toen hij opeens vreselijk moe werd. Hij dacht eerst aan slaapapneu. Hij merkte dat zijn voeten sleepten tijdens het lopen. Totdat het op een dag zo erg werd dat hij in de spoedeisende hulp belandde.
"De arts zei dat ik een massa in mijn hersenen had," herinnert Ed zich.
De diagnose: glioblastoom. Het standaardplan is opereren, bestraling en chemotherapie. Maar zelfs met die behandelingen komt de kanker vaak terug. Toen Ed het ziekenhuis uit mocht na zijn operatie, zeiden zijn artsen: "Meer kunnen we niet voor je doen."
Maar toen kreeg hij een uitnodiging voor een klinische trial. Ze wilden iets onverwachts testen: niacine-supplementen, naast de reguliere behandeling.
"Ik heb er geen probleem mee om anderen te helpen," zei Ed. "Maar ik wil mezelf ook graag helpen."
Er zit iets oprechts in die houding – je eigen moeilijke situatie omzetten in iets wat anderen kan helpen.
Wat het onderzoek opleverde
Het Calgary-team begon met muizen (zoals veelbelovend medisch onderzoek dat doet). Niacine liet zien dat het de levensverwachting kon verlengen in die vroege experimenten. Dat werd het startschot voor een Fase I/II klinische trial met echte patiënten.
De opzet: voeg vertraagd vrijkomende niacine toe aan de standaard behandeling van chemotherapie en bestraling. De onderzoekers stelden vooraf een grens vast – als de ziektevrije overleving na zes maanden niet met minstens 20% verbeterde vergeleken met historische data, zouden ze stoppen.
Na 24 patiënten? Tweeëntachtig procent toonde geen ziekteprogressie na zes maanden. Dat is 28 procent beter dan in eerdere studies.
Voor een kankersoort waarvan de overlevingscijfers al twintig jaar nauwelijks zijn veranderd, zijn die resultaten serieus opwindend.
Even de rem erop
Voordat je nu naar de winkel rent voor niacine-supplementen: let op wat Dr. Gloria Roldan Urgoiti, de hersenkankerspecialist die de trial leidt, benadrukt. Hoge doses vitamines kunnen toxisch zijn. Dit onderzoek werkt omdat de deelnemers nauwkeurig worden gemonitord door medische professionals. Zelf experimenteren met vrij verkrijgbare supplementen kan serieuze schade veroorzaken.
We zijn ook nog in een vroeg stadium. De trial loopt door, met het doel om uiteindelijk 48 deelnemers te includeren ergens eind 2026 of begin 2027.
Waarom dit ertoe doet (en waarom ik voorzichtig optimistisch ben)
Wat me aanspreekt aan dit onderzoek: het claimt niet dat niacine een wonderkuur is. In plaats daarvan zoeken ze een manier om ons eigen lichaam te helpen doen waar het voor gemaakt is. Het immuunsysteem heeft kankerverdelgende capaciteiten – we moeten alleen ontdekken hoe we die kunnen wekken wanneer tumoren ze proberen te dempen.
Ed Waldner gaat het ondertussen goed. Zijn vervolgscans laten steeds één woord zien waar zijn medisch team tevreden mee is: stabiel.
Dat klinkt misschien niet spectaculair. Maar voor glioblastoom-patiënten is "stabiel" een woord om te vieren.
Het onderzoek wordt gesteund door de Canadian Institutes of Health Research en de Alberta Cancer Foundation. De resultaten zijn gepubliceerd in het Journal of Neuro-Oncology.
Dit project houden we in de gaten.
Bron: ScienceDaily https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260622014313.htm