Een vondst die alles op z’n kop zet
Diep onder de grond, in oude gesteenten, zit waterstof. Al miljarden jaren lang. En nu blijkt dat we die waterstof ook echt kunnen gebruiken. Onderzoekers van de Universiteit van Toronto en Ottawa hebben aangetoond dat de Canadese Schild, een van de oudste gesteentegebieden ter wereld, natuurlijke waterstof afgeeft in meetbare hoeveelheden.
Geen theorie meer. Ze hebben het gemeten, gevolgd en doorgerekend. En de uitkomsten zijn verrassend veelbelovend.
Hoeveel waterstof zit er eigenlijk in die rotsen?
In een mijn bij Timmins, Ontario, zagen wetenschappers iets opmerkelijks. Uit boorgaten in het gesteente stroomt waterstofgas naar buiten. Elk gat levert ongeveer acht kilo waterstof per jaar. Dat klinkt klein. Maar een mijn met vijftienduizend boorgaten telt ineens op tot honderdveertig ton waterstof per jaar.
Dat is genoeg stroom voor ruim vierhonderd huishoudens. En dan hebben we het nog maar over één plek.
Waarom dit belangrijk is
We zoeken wanhopig naar schone energie. Waterstof speelt al een grote rol in de industrie: voor kunstmest, staal en chemie. Maar de waterstof die we nu gebruiken, komt meestal uit fossiele brandstoffen. Zelfs groene waterstof kost veel energie en geld.
Natuurlijke waterstof is er al. Hij ligt gewoon in de grond. Zonder fabrieken, zonder extra uitstoot.
Een slimme samenloop
Het bijzondere aan deze ontdekking is dat de Canadese Schild precies de juiste oude rotsen bevat. Die rotsen reageren langzaam met grondwater en produceren daardoor waterstof. En die rotsen liggen precies waar Canada al mijnbouw heeft. In Noord-Ontario, Quebec, Nunavut en de Northwest Territories.
Niet alleen de rotsen zitten er al. Ook de mijnen zitten er al. En de waterstof komt er dus ook al uit. Je hoeft hem niet te vervoeren. Je kunt hem gewoon ter plekke gebruiken.
Ook buiten Canada
Soortgelijke gesteenten bestaan ook in andere delen van de wereld. Tot voor kort ontbrak het aan harde gegevens over hoeveel waterstof er echt vrijkomt. Nu hebben de onderzoekers jarenlange metingen uit een echte mijn. Dat maakt het verschil tussen een interessante theorie en een mogelijk bruikbare bron.
Nog niet alles opgelost
De vondst is spannend. Maar er zijn nog veel vragen. Hoe vang je die waterstof efficiënt op? Hoe reken je het economisch rond? En hoe haal je het op grote schaal uit de grond?
Dat neemt niet weg dat we nu echte gegevens hebben. Daarmee is natuurlijke waterstof een stap dichter bij de praktijk gekomen.
Wat nu?
Als de mijnbouwsector deze waterstof kan oppakken, dan kan zij zichzelf schoon en lokaal van energie voorzien. Dat scheelt olie en gas. Voor noordelijke gemeenschappen betekent het mogelijk minder afhankelijkheid en meer werk. Voor Canada kan het een stap zijn naar een schonere energiebron die geen nieuwe pijpleidingen of fabrieken kost.
Het is geen wondermiddel. Maar het is een puzzelstukje dat er eindelijk ligt — en dat is al heel wat.