Oké, ik moet iets delen waar ik echt enthousiast van geworden ben over kankeronderzoek. En dat zeg ik niet lichtelijk.
Er is een nieuwe studie uitgebracht door onderzoekers van UCL en UCLH die golven veroorzaakt in de wereld van het kankeronderzoek. Ze testen een immunotherapie-medicijn genaamd pembrolizumab — gegeven vóór de operatie — en de resultaten zijn eerlijk gezegd opmerkelijk.
Het zit zo: 32 patiënten met een specifiek genetisch type darmkanker (MMR-deficiënt/MSI-hoog, als je technisch wilt worden) kregen ongeveer negen weken lang immunotherapie vóór hun geplande operatie. Geen chemotherapie vooraf. Geen wachten. Gewoon deze gerichte immuuntherapie om hun lichaam voor te bereiden om terug te vechten.
En daarna? Ze volgden deze patiënten gedurende 33 maanden.
Nul. Recidieven.
Bij geen enkele patiënt kwam de kanker terug. Zelfs niet bij de patiënten bij wie na de behandeling nog minuscule sporen van kanker aanwezig waren — die resterende cellen bleven gewoon... zitten. Ze groeiden niet. Ze verspreidden zich niet. Ze deden niets.
Vergelijk dat met de standaardaanpak — chirurgie gevolgd door chemo — waarbij ongeveer 25% van de patiënten de kanker doorgaans binnen drie jaar terug ziet komen. Dat is een behoorlijk verbazingwekkend verschil.
Nu wil ik hier voorzichtig in zijn, want dit is geen genezing voor alle darmkanker. Dit specifieke genetische profiel komt voor bij ongeveer 10-15% van de gevallen van stadium twee en drie darmkanker. Maar dit is wat zo veelbelovend is: we hebben het hier over patiënten die historisch gezien een slechtere prognose hadden, en deze aanpak geeft hen iets dat verdacht veel lijkt op een duurzame remissie.
Maar de onderzoekers stopten niet bij "wow, het werkte!". Ze proberen te achterhalen waarom het zo goed werkte — en nog belangrijker, hoe ze kunnen voorspellen wie er het meeste baat bij zal hebben.
Ze hebben gepersonaliseerde bloedtests ontwikkeld die in feite kunnen zoeken naar sporen van tumor-DNA die in de bloedbaan zweven. Het verdwijnen van dat tumor-DNA kwam nauw overeen met het feit of patiënten geen detecteerbare kanker meer hadden. Denk eens na wat dat betekent: potentieel in staat zijn om in een vroeg stadium te zeggen of de behandeling werkt, zonder maanden te hoeven wachten op scans.
Dr. Kai-Keen Shiu, een van de hoofdonderzoekers, verwoordde het als volgt: dit zou artsen kunnen helpen om de behandeling op maat te maken. Patiënten die het goed doen, hebben mogelijk minder agressieve therapie nodig. Patiënten met een hoger risico kunnen intensievere zorg krijgen, precies wanneer ze die nodig hebben.
Dit is wat me echt bij dit verhaal raakte. Darmkanker is de vierde meest voorkomende kanker in het VK, met ongeveer 44.000 nieuwe gevallen per jaar. En hoewel we vaak praten over hoe de resultaten beter zijn als het vroeg wordt ontdekt (en dat zijn ze — stadium één heeft een vijfjaarsoverlevingskans van ongeveer 90%), is de realiteit dat niet iedereen zo gelukig is. In stadium drie daalt dit naar 65%, en in stadium vier is het slechts 10%.
Dus wanneer er iets verschijnt dat die cijfers betekenisvol zou kunnen veranderen — vooral voor patiënten met moeilijker te behandelen subtypes — dan is dat de moeite waard om aandacht aan te besteden.
Is dit het definitieve antwoord? Nee. Dit is een kleine studie (32 patiënten), en we moeten de resultaten altijd gereproduceerd zien in grotere studies. Maar "nul recidieven na 33 maanden" is het soort kop dat onderzoekers naar voren laat leunen in hun stoel en laat zeggen: "Oké, dit moeten we beter begrijpen."
En eerlijk gezegd? Dat is precies het soort wetenschap waar ik graag over schrijf.